New York Valisi Kathy Hochul, eyalette artan kızamık vakaları nedeniyle 5 Ekim’de eyalet çapında afet acil durumu ilan etti. Karar, test ve kızamık-kabakulak-kızamıkçık aşısına erişimi genişletirken sağlık kurumlarına salgınla mücadelede ek yetkiler sağlıyor. Reuters’ın aktardığı yürütme emrine göre New York’ta 3 Ekim’e kadar 108 vaka kaydedildi; bunların 92’si 15 Temmuz’dan sonra görüldü.
Vakaların önemli bölümü aşılama oranlarının düşük olduğu kırsal topluluklarda ve 18 ilçede yoğunlaştı. Eyalet verilerine göre yedi vaka New York kentinde, 101 vaka ise eyaletin diğer bölgelerinde kayda geçti. Yerel sağlık birimleri 15 Temmuz’dan bu yana kırsal bölgelerde binden fazla MMR aşı dozu uyguladı. Acil durum kararı, mevcut çalışmaların daha geniş sağlık personeli ağıyla sürdürülmesini amaçlıyor.
Düzenleme kapsamında kayıtlı hemşireler şüpheli kızamık vakaları için test isteyebilecek. Eczacıların iki yaş ve üzerindeki çocuklara MMR aşısı yapabilmesinin önü açıldı; diğer yetkili sağlık çalışanlarının da aşılama çalışmalarına katılımı genişletildi. Aşının uygulanması yine hastanın veya yasal velinin onayını gerektiriyor. Karar, sağlık hizmetine erişimdeki coğrafi engelleri azaltmayı hedefliyor.
Yürütme emri ayrıca uygulanan MMR aşılarının 72 saat içinde New York eyaleti veya New York kenti bağışıklama kayıt sistemine bildirilmesini zorunlu kılıyor. Yetişkinlerin kayıt paylaşımı için ayrı rıza şartı geçici olarak kaldırılırken aşılama için onay şartı korunuyor. Bu ayrım, salgın izlemesinin hızlandırılması ile tıbbi işlem onayının birbirinden farklı olduğunu gösteriyor.
Acil durum ilanı 5 Ekim’de yürürlüğe girdi ve 4 Kasım’a kadar geçerli olacak. Süre boyunca yetkililer test kapasitesini, temaslı takibini ve aşılama erişimini artırabilecek. Kararın uzatılıp uzatılmayacağı vaka eğilimine ve halk sağlığı değerlendirmelerine bağlı olacak. İlan, bireyler için genel bir seyahat yasağı ya da zorunlu aşılama emri anlamına gelmiyor.
New York’taki gelişme, komşu Pennsylvania’da büyüyen salgınla aynı döneme denk geldi. Associated Press ve Reuters’a göre Pennsylvania’daki vaka sayısı 5 Ekim’de 1.004’e ulaştı; eyalette 198 hastaneye yatış ve beş ölüm bildirildi. New York’un kırsal bölgelerindeki bazı kümelenmeler Pennsylvania sınırına yakın ilçelerde bulunuyor. Bu durum, eyaletler arası koordinasyon ve hızlı vaka bildirimini daha önemli hale getiriyor.
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezinin verilerine dayanan haberlerde, ülkede 2026 boyunca yaklaşık 3.900 kızamık vakası bildirildiği ve bunun 1991’den bu yana en yüksek yıllık seviye olduğu belirtildi. Kızamık hava yoluyla çok kolay bulaşabilen bir virüs hastalığı. Halk sağlığı kurumları, salgınların önlenmesinde iki doz MMR aşısının ve yüksek toplum bağışıklığının temel araçlar olduğunu vurguluyor.
Kızamık belirtileri genellikle ateş, öksürük, burun akıntısı, gözlerde kızarıklık ve daha sonra ortaya çıkan döküntüyü içerebilir. Hastalık özellikle aşısız kişilerde ciddi komplikasyonlara yol açabilir. Ancak belirtilerin başka hastalıklarla karışabilmesi nedeniyle kişilerin kendi kendine tanı koymaması gerekiyor. Olası temas veya belirti durumunda sağlık kuruluşuna gitmeden önce telefonla bilgi vermek, bulaşma riskinin yönetilmesine yardımcı olabilir.
Toplum bağışıklığı yalnız bireysel korunmayla sınırlı değil; tıbbi nedenlerle aşı olamayan kişilerin çevresindeki bulaşma zincirini de azaltmayı amaçlıyor. Yetkililer özellikle çocukların ve gençlerin aşı kayıtlarının kontrol edilmesini istiyor. MMR aşısının uygunluğu, zamanlaması ve özel sağlık durumları kişiye göre değişebileceğinden kararların doktor veya yetkili sağlık kuruluşuyla değerlendirilmesi gerekiyor.
Reuters, Associated Press ve Albany merkezli Times Union, acil durum ilanını, 108 vakalık eyalet toplamını ve yetki genişletmelerini ayrı haberlerle doğruladı. Rakamlar gelişen salgın sırasında değişebileceği için en güncel durum eyalet ve yerel sağlık kurumlarının kayıtlarından izlenmeli. New York’un kararı, tedavi önerisi yerine halk sağlığı kapasitesini artıran idari bir önlem niteliği taşıyor.
Önümüzdeki haftalarda vaka sayısının seyri, aşı kampanyalarının erişimi ve temaslı takibinin hızı kararın etkisini gösterecek. Yetkililer özellikle aşı durumu eksik olan kişilerin sağlık sağlayıcılarıyla görüşmesini istiyor. Bireysel tıbbi durumlar için kişisel öneri yerine lisanslı sağlık uzmanlarına başvurulması gerekiyor; acil durum ilanı ise salgının yayılmasını sınırlamak için eyalet genelinde koordinasyon çerçevesi sağlıyor.
