Uluslararası Göç Örgütü’ne (IOM) göre Cibuti’den Yemen’e giden ve 305 kişiyi taşıyan bir teknenin alabora olması sonucu en az 139 göçmen hayatını kaybetti, 84 kişi ise kayboldu. Birleşmiş Milletler’e bağlı kuruluş, 82 kişinin kurtulduğunu; facianın 8 Ekim’i 9 Ekim’e bağlayan gece Obock liman kentinin kuzeyindeki Guhere yakınlarında meydana geldiğini açıkladı.
Son bilanço, pazar günü daha erken saatlerde duyurulan ilk rakamların üzerinde. Reuters, Associated Press ve The Guardian, IOM’un güncellediği 139 ölü, 84 kayıp ve 82 kurtulan bilgisini aktardı. Hayatını kaybedenler arasında en az 15 çocuk bulunuyor. Arama-kurtarma çalışmaları sürerken, yetkililerin başka cenazeleri doğrulaması halinde teyit edilmiş can kaybının artabileceği belirtildi.
Guhere yakınlarında ne oldu?
IOM’un topladığı kurtulan ifadelerine göre tekne, 8 Ekim akşamı Cibuti’den Yemen’e gitmek üzere yola çıktı ve kısa süre sonra alabora oldu. AP’nin aktardığına göre IOM’un Cibuti misyon şefi Alexandre Coissac, batmanın temel nedenini aşırı yük olarak değerlendirdi. Tekne kıyıya yakın olmasına rağmen sahile ulaşan çok sayıdaki cenaze, yerel ekiplerin kapasitesini zorladı.
Cibuti makamları arama-kurtarma çalışmalarını sürdürürken yaralılara tıbbi destek sağlıyor ve hayatını kaybedenlerin defin işlemlerini yürütüyor. IOM ekipleri de acil yardım çalışmalarına katıldı. Obock’taki göçmen müdahale merkezine götürülen kurtulanlara tıbbi ve psikolojik destek veriliyor. Deniz suyu yutan ve ağır şok yaşayan kurtulanlardan bazıları birlikte yolculuk ettikleri yakınlarının öldüğünü öğrenirken, diğerlerinin ailelerine hayatta olduklarını bildirebilmesi için telefon erişimi sağlandı.
Körfez’e uzanan tehlikeli rota
Tekne, Afrika Boynuzu ile Arap Yarımadası’nı bağlayan ve “Doğu Rotası” olarak bilinen güzergâhta ilerliyordu. Çok sayıda göçmen iş ve güvenlik arayışıyla Cibuti üzerinden Babülmendep Boğazı’nı geçerek Yemen’e, oradan da Körfez ülkelerine ulaşmaya çalışıyor. IOM, kurtulanların tamamının Etiyopya vatandaşı olduğunu bildirdi.
Yemen’de yeniden şiddetlenen çatışmalara rağmen bu yolculuklar devam ediyor. Hareketliliğin iki yönlü olması bölgesel krizin karmaşıklığını da gösteriyor: Göçmenler Körfez ülkelerine ulaşmak için Yemen’e geçmeye çalışırken, Yemen’den binlerce kişi ters yönde Cibuti’ye sığınıyor. Reuters, bir önceki hafta itibarıyla Yemen’den deniz yoluyla Cibuti’ye geçenlerin sayısının 3 bin 700’ü aştığını aktardı.
Reuters ve AP’nin aktardığı IOM verilerine göre 2025’te Doğu Rotası’nda 900’den fazla göçmen öldü ya da kayboldu; güzergâhı kullananların sayısı ise yüzde 18 arttı. Riskler yalnızca deniz kazalarıyla sınırlı değil. İnsan kaçakçılığı, aşırı sıcaklarda yapılan uzun yürüyüşler ve karaya ulaştıktan sonra keyfî gözaltılar da yolculuğun başlıca tehlikeleri arasında.
Rakamlar hâlâ geçici
Teyit edilmiş can kaybı şu anda Cibuti makamlarınca defnedilen kişileri kapsıyor. AP, bazı cenazelerin göçmenler tarafından defnedildiğini ve yetkililer bedenleri doğrulayana kadar bu kişilerin resmî toplamda yer almayacağını bildirdi. Bu nedenle facianın nihai boyutu, arama ve kimlik tespit süreci ilerleyene kadar kesinleşmeyebilir.
Şimdilik en güvenilir toplu bilanço IOM’un son açıklaması: 305 kişilik teknede 139 teyit edilmiş ölüm, 84 kayıp ve 82 kurtulan. Arama-kurtarma çalışmaları devam ederken yapılacak yeni resmî güncellemeler, önceki rakamlarla toplanmak yerine onların yerini almalı.
