Türkiye, yapay zekâ destekli ultrason cihazlarının yerli üretimi için yeni bir tesis kurmaya hazırlanıyor. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, 20 Ekim 2026'da Güney Kore'deki resmî temasları sırasında Samsung Medison'u ziyaret ettiklerini ve Türkiye'de kurulacak üretim tesisi üzerine görüşme yaptıklarını açıkladı. Bakanın verdiği bilgiye göre projede en az yüzde 71 yerlilik oranı hedefleniyor.
Teknoloji transferinden yerli üretim tesisine
Memişoğlu, ultrason cihazlarına yönelik teknoloji transferi sürecinin geçen yıl başlatıldığını, Türkiye'de üretime geçiş için artık daha ileri bir aşamaya gelindiğini söyledi. Güney Kore'deki görüşmelerde yapay zekâ destekli ultrason sistemleri ile devam eden iş birliği kapsamındaki üretim süreçlerinin yerinde değerlendirildiğini belirtti.
Açıklamada, kurulacak tesiste cihazların yalnızca nihai montajının değil, monitör, prob, yazılım ve donanım bileşenlerinin de üretim kapsamına alınmasının planlandığı ifade edildi. En az yüzde 71 olarak açıklanan yerlilik hedefi, projenin temel ölçütlerinden biri olarak sunuldu. Ancak bu oranı hesaplamak için kullanılacak yöntem, hangi parçaların ilk aşamada Türkiye'de üretileceği ve tedarik zincirinin nasıl kurulacağı henüz kamuoyuyla paylaşılmadı.
Takvim ve yatırım ayrıntıları henüz açıklanmadı
Bakanlık açıklamasında tesisin hangi şehirde kurulacağı, yatırım tutarı, üretim kapasitesi, istihdam hedefi veya seri üretimin başlayacağı tarih yer almadı. Projenin mülkiyet ve işletme yapısı ile Samsung Medison'un tesis içindeki teknik ya da ticari rolüne ilişkin ayrıntılar da açıklanmış değil. Bu nedenle duyuru, tamamlanmış bir yatırım veya üretime başlanmış bir fabrika olarak değil, teknoloji transferi sonrasında tesis kurma hedefinin resmen açıklanması olarak değerlendirilmeli.
Teknoloji transferi ifadesi de tek başına cihazların tüm fikrî mülkiyetinin veya tasarım yetkisinin Türkiye'ye geçtiği anlamına gelmiyor. Açıklanan çerçeve; üretim bileşenleri, yerli katkı oranı ve yeni bir tesis hedefini ortaya koyuyor. Lisanslama, sertifikasyon, yazılım sahipliği ve ihracat hakları gibi ticari ayrıntılar hakkında ise henüz bilgi verilmedi. Bu noktalar, projenin uzun vadeli sanayi etkisini değerlendirmek için önem taşıyacak.
Samsung Medison, kendi kurumsal bilgilerinde 1985'te kurulduğunu ve Güney Kore'nin en büyük tanısal ultrason sistemi üreticisi olduğunu belirtiyor. Şirket, görüntü işleme, yarı iletken ve iletişim teknolojilerini tıbbi cihazlara taşıyan çalışmalar yürüttüğünü; yapay zekâ destekli tanısal araçlar geliştirdiğini aktarıyor. Bu arka plan, Türkiye'deki planın neden tıbbi görüntüleme ve yapay zekâ bileşenlerini birlikte ele aldığını açıklıyor.
Sağlık teknolojilerinde üretim kapasitesi hedefi
Ultrason cihazları radyoloji, kadın hastalıkları ve doğum, kardiyoloji, acil servisler ve farklı klinik alanlarda kullanılan temel görüntüleme araçları arasında bulunuyor. Yerli üretim planının gerçekleşmesi halinde, cihaz tedariki kadar bakım, yedek parça, yazılım güncellemeleri ve teknik insan kaynağı başlıkları da önem kazanacak. Ancak bakanlık henüz projenin hastanelerdeki tedarik süreçlerine, fiyatlara veya mevcut cihaz parkına nasıl yansıyacağı konusunda bir öngörü açıklamadı.
Yüzde 71'lik hedefin uygulamada nasıl karşılanacağı, üretimin hangi aşamalarının yerli kabul edileceğine bağlı olacak. Donanım parçalarının menşei, yazılım geliştirme payı, montaj ve test süreçleri ile yerel tedarikçilerin rolü bu hesabın kapsamını belirleyebilir. Resmî açıklamada bu dağılım bulunmadığı için, hedef oranı doğrudan ekonomik katma değer veya ithalat azalmasıyla eşitlemek için henüz yeterli veri yok.
Memişoğlu, projeyi Sağlık Bakanlığının “Üreten Sağlık” yaklaşımının bir parçası olarak tanımladı. Bakanlığın açıklaması ve haber kuruluşlarının aktardığı bilgiler, hedefin Türkiye'de daha yüksek yerli katkıyla ultrason cihazı üretmek olduğunu doğruluyor. Bundan sonraki kritik aşamalar; tesisin yeri ve takviminin açıklanması, yatırım modelinin netleşmesi, yüzde 71 yerlilik hedefinin ölçüm çerçevesinin yayımlanması ve seri üretim planının duyurulması olacak.
