Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde, yenilenemeyen görev süresinin bitiminden birkaç ay önce, 7 Şubat 2027’de görevinden ayrılacak. ECB, kararı 29 Ekim 2026’da Lagarde’ın Yönetim Konseyini ve Avrupa Konseyi Başkanı António Costa’yı bilgilendirmesinin ardından duyurdu. Ayrılık, küresel para politikasının en etkili görevlerinden biri için halef belirleme sürecini başlattı.
Avrupa Konseyi atama sürecini başlatıyor
Costa, geçişin zamanında tamamlanabilmesi için Lagarde’ın halefini belirleme sürecinin gecikmeden başlatılacağını açıkladı. Avrupa Birliği’nin İşleyişi Hakkında Antlaşma’nın 283. maddesine göre adaylar avro bölgesi hükümetleri tarafından öneriliyor ve Konsey bir tavsiye kabul ediyor. Avrupa Parlamentosu ile ECB Yönetim Konseyinin görüşü alındıktan sonra atamayı Avrupa Konseyi güçlendirilmiş nitelikli çoğunlukla yapıyor.
Bu prosedür, atamanın yalnızca tek bir hükümet veya kurum tarafından yapılamayacağı anlamına geliyor. Avro bölgesi ülkelerinin uzlaşması, iki Avrupa kurumunun görüşü ve Avrupa Konseyinin resmî kararı gerekiyor. ECB başkanının sekiz yıllık görev süresi yenilenemediği için seçilecek isim kurumun orta vadeli yönü üzerinde uzun süreli etki oluşturacak.
ECB, Yönetim Konseyinin Lagarde’a teşekkür ettiğini ve kendisini ayakta alkışladığını bildirdi. Lagarde, Uluslararası Para Fonu başkanlığının ardından Kasım 2019’dan beri ECB’yi yönetiyor. Görev dönemi; COVID-19 salgınını, Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrasında yaşanan enflasyon şokunu, enerji piyasalarındaki dalgalanmaları ve hızlı faiz artışlarını kapsadı.
Lagarde daha özgür konuşmak istediğini belirtti
Reuters ve Associated Press, Lagarde’ın erken ayrılık kararını para politikası dışındaki konularda daha özgür konuşma isteğiyle ilişkilendirdiğini aktardı. ECB’nin bağımsızlığı ve siyasi tarafsızlığı, üst düzey yetkililerin daha geniş siyasi tartışmalara katılımını sınırlıyor. Lagarde, uluslararası ekonomi ve finans alanındaki deneyimiyle bankanın resmî görev alanı dışındaki tartışmalara katkı sunabileceğini söyledi.
ECB’nin resmî açıklamasında tercih edilen bir halef adı yer almadı ve henüz herhangi bir atama yapılmadı. Basında olası adaylardan söz edilse de bu isimler tamamlanmış bir adaylık sürecini değil, siyasi ve piyasa beklentilerini yansıtıyor. Kesinleşen unsurlar Lagarde’ın ayrılık tarihi ve antlaşmaya dayalı seçim sürecinin başlatılması.
Liderlik değişimi yeniden yükselen enflasyon baskısı sırasında geliyor
Duyuru, ECB’nin üç temel faiz oranını değiştirmediği gün yapıldı. Mevduat faizi yüzde 2,50’de, ana refinansman faizi yüzde 2,65’te ve marjinal borç verme faizi yüzde 2,90’da kaldı. Banka, yükselen enerji fiyatlarının enflasyon açısından yukarı, ekonomik büyüme açısından aşağı yönlü risk oluşturduğunu ve finansman koşullarının sıkılaştığını belirtti.
ECB verilerine göre avro bölgesi enflasyonu eylülde yüzde 3,8’e yükseldi ve bankanın orta vadeli yüzde 2 hedefinin üzerinde kaldı. Yönetim Konseyi, kararların gelen verilere göre toplantı bazında alınacağını ve belirli bir faiz patikasına önceden bağlı kalınmayacağını vurguladı. Bu nedenle Lagarde’ın ayrılığı, kurumun kalıcı enflasyon ile zayıflayan büyüme riski arasında denge kurduğu bir döneme denk geliyor.
Bundan sonra ne olacak?
Lagarde 7 Şubat’a kadar görevde kalacak ve Avrupa liderleri bu süre içinde atama sürecini tamamlamaya çalışacak. Halef seçimi avro bölgesi hükümetleri arasında uzlaşmayı, ardından Avrupa Parlamentosu ve ECB ile istişareyi gerektiriyor. Süreç tamamlanmadan herhangi bir ismi kesinleşmiş başkan olarak değerlendirmek mümkün değil.
Atama tamamlanana kadar Lagarde görev ve yetkilerini sürdürecek; açıklanan tarih derhal ayrılık veya geçici başkanlık anlamına gelmiyor. Geçiş takvimi kurumların resmî kararlarına göre ilerleyecek.
ECB, geçişin kurumun çalışmalarını kesintiye uğratmayacağını belirtti. Para politikası kararları, fiyat istikrarı görevi kapsamında Yönetim Konseyi tarafından alınmaya devam edecek. Yeni başkan; yüksek enerji maliyetleri, hedefin üzerindeki enflasyon ve avro bölgesinin büyüme görünümüne ilişkin belirsizliklerle karşı karşıya olacak.
