Bulgaristan’daki cumhurbaşkanlığı seçimi, ilk turda hiçbir adayın gerekli desteği alamaması nedeniyle ikinci tura kaldı. Görevdeki Cumhurbaşkanı İliyana Yotova ile Batı yanlısı reformist aday Andrey Gyurov, ülkenin siyasi yönelimi açısından önem taşıyan yarışta 1 Kasım’da karşı karşıya gelecek.
Merkez Seçim Komisyonunun 26 Ekim saat 15.00 itibarıyla tamamlanan sayımına göre Yotova ile cumhurbaşkanı yardımcısı adayı Kiril Valchev 528 bin 929 oy aldı. Bu sonuç yüzde 34,759’a karşılık geldi. Gyurov ile Georgi Kandev ise 486 bin 214 oy ve yüzde 31,952 oranına ulaştı. İki aday çifti arasındaki fark 42 bin 715 oy oldu.
Aşırı sağcı aday Kostadin Kostadinov ile yardımcısı Petar Volgin, 190 bin 894 oy ve yüzde 12,545 ile üçüncü sırada yer aldı. Komisyon verilerine göre 67 bin 353 seçmen, yani oyların yüzde 4,426’sı “hiçbir adayı desteklemiyorum” seçeneğini işaretledi.
Düşük katılım ilk turun belirleyici unsuru oldu
Associated Press ve Reuters’ın aktardığı verilere göre katılım yaklaşık yüzde 22 düzeyinde kaldı. AP bu tabloyu siyasetçilere yönelik yaygın güvensizlikle ilişkilendirirken Reuters katılımın rekor seviyede düşük olduğunu bildirdi. Bulgaristan’daki seçim kuralları, ilk turda zafer için gerekli çoğunluğun yanı sıra yeterli katılım koşulu da öngörüyor. Öndeki iki aday bu şartları karşılayamadı.
Yotova, 2026’nın başında cumhurbaşkanlığı görevini devraldı. Daha önce cumhurbaşkanı yardımcısı olarak görev yapan Yotova, Rumen Radev’in parlamento seçimlerine katılmak için istifa etmesinin ardından devlet başkanı oldu. Bağımsız aday olarak yarışsa da Radev’in İlerici Bulgaristan hareketi ile Sosyalist Partinin desteğini taşıyor.
Yotova seçilirse Bulgaristan’da halk oyuyla cumhurbaşkanı seçilen ilk kadın olacak. Kampanyasında ülkenin Avrupa yönelimini sürdürmesini savunurken Rusya ile ilişkilerin iyileştirilmesi ve Ukrayna’daki savaşın diplomatik yollarla sona erdirilmesi çağrısı yaptı.
Ekonomist olan Gyurov ise daha önce Bulgaristan Merkez Bankası başkan yardımcılığı yaptı ve 2026’nın ilk aylarında geçici başbakan olarak görev aldı. Batı yanlısı reformist partilerin desteklediği Gyurov, Bulgaristan’ın Avrupa’daki rolünün güçlendirilmesini, NATO ile yakın iş birliğini ve Ukrayna’ya desteğin sürmesini savunuyor.
1 Kasım’daki ikinci tur neden önemli?
Bulgaristan’da cumhurbaşkanının günlük yürütme yetkileri hükümete kıyasla daha sınırlı olsa da makam önemli bir siyasi etkiye sahip. Cumhurbaşkanı ülkeyi dış ilişkilerde temsil ediyor, silahlı kuvvetlerin başkomutanlığını üstleniyor, yasaları yeniden görüşülmek üzere parlamentoya gönderebiliyor ve hükümet kurulamadığı dönemlerde kritik görevler yerine getiriyor.
İkinci tur, Yotova’nın iktidar çevresindeki desteği bir araya getirip getiremeyeceğini ve Gyurov’un kurumsal denge isteyen seçmenleri harekete geçirip geçiremeyeceğini gösterecek. İlk turdaki fark, seçim öncesindeki bazı tahminlerden çok daha dar çıktı; bu nedenle yarışın sonucu açık kabul ediliyor.
İlk tur verileri, iki önde gelen adayın toplam desteğinin kullanılan oyların yaklaşık üçte ikisiyle sınırlı kaldığını gösteriyor. Bu tablo, ikinci turun yalnızca mevcut destekçileri sandığa yeniden taşımakla kazanılamayacağına işaret ediyor. Her iki kampanya da üçüncü sıradaki adayın seçmenlerine, küçük adayları tercih edenlere ve ilk turda oy kullanmayan geniş kitleye ulaşmaya çalışacak.
Elenen adayların seçmenleri final sonucunda belirleyici olabilir. En büyük kullanılabilir seçmen grubu Kostadinov’a oy verenlerden oluşuyor. Küçük adayları tercih edenler ile ilk turda sandığa gitmeyenler de katılımın yükselmesi durumunda dengeyi değiştirebilir. Adayların bu geniş ve isteksiz seçmen kitlesini ikna etmek için bir haftadan az zamanı bulunuyor.
Merkez Seçim Komisyonunun tamamlanan sayımı ilk turun rakamlarını kesinleştirdi ancak yeni cumhurbaşkanını belirlemedi. Karar şimdi 1 Kasım’da Yotova–Valchev ile Gyurov–Kandev arasında yapılacak ikinci tura kaldı.
