Maskeli İsrailli yerleşimciler, 17 Ekim Cumartesi günü işgal altındaki Batı Şeria’nın Filistinli Hristiyan kasabası Taybeh yakınlarında Filistinli sivillere ve Avrupalı diplomatların da bulunduğu bir gruba saldırdı. Heyet, yerel çiftçilerle dayanışma amacı taşıyan zeytin hasadına katıldığı sırada saldırıyla karşılaştı.
Belçika Dışişleri Bakanı Maxime Prévot, Filistin nezdindeki Belçika Başkonsolosu, Fransız ve Polonyalı diplomatlar, Katolik temsilciler ile bir Fransız belediye başkanının hedef alınan kişiler arasında bulunduğunu açıkladı. Belçika’ya ait bir araç da zarar gördü. Reuters, Associated Press, Deutsche Welle ve Guardian olayı aktarırken İsrail polisi görüntüler üzerine soruşturma başlattığını bildirdi.
Fransız belediye başkanı yere düşürüldüğünü söyledi
Kuzey Fransa’daki Aulnoye-Aymeries kentinin Belediye Başkanı Bernard Baudoux, Reuters’a maskeli yerleşimcilerin Taybeh yakınında zeytin topladıkları sırada gruba saldırdığını anlattı. Baudoux şiddetli biçimde saldırıya uğradığını ve yere düşürüldüğünü söyledi. Haberlerde heyetteki bazı kişilerin yaralandığı bildirildi; herhangi bir ölüm açıklanmadı.
Diplomatlara yerel Filistinliler ve dinî temsilciler eşlik ediyordu. Buluşma, çok sayıda Filistinli aile için önemli bir gelir kaynağı olan yıllık zeytin hasadı sırasında gerçekleşti. Hasat dönemindeki saldırı ve engellemeler, yerleşimlere yakın bölgelerde çiftçilerin ve yabancı gözlemcilerin zeytinliklere güvenli biçimde ulaşabilmesine ilişkin kaygıları artırıyor.
Belçika Dışişleri Bakanı saldırıyı kınadı ve işgalci güç olarak İsrail makamlarının Filistinlilerin yanı sıra diplomatlarla gazetecileri de koruması gerektiğini söyledi. Sorumluların adalet önüne çıkarılmasını isteyen Prévot, Belçika’nın şiddet yanlısı yerleşimcilere ve yerleşim genişlemesini destekleyen politikalara karşı Avrupa Birliği düzeyinde önlemleri savunacağını belirtti.
İsrail polisi soruşturma başlattı
İsrail polisi, çevrim içi yayılan görüntülerde görülen saldırı iddiasını soruşturduğunu açıkladı. İsrail ordusu diplomatların ziyaretinin kendisiyle koordine edilmediğini ve olay sırasında bölgede asker bulunmadığını bildirdi. İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa’ar saldırganları “İsrailli isyancılar” olarak niteleyerek olayı kınadı; önceden koordinasyonun ziyaretçilerin korunmasına yardımcı olabileceğini de savundu.
Filistin Devlet Başkan Yardımcısı Hüseyin eş-Şeyh saldırıyı kınadı ve olayı Filistinlilere yönelen daha geniş bir şiddet örüntüsünün parçası olarak değerlendirdi. İsrailli yetkililer, şiddete başvuran yerleşimcilerin küçük bir azınlığı temsil ettiğini sık sık söylüyor. Filistinli sakinler ve insan hakları örgütleri ise bu tanıma karşı çıkarak saldırıların önlenmediğini ve hesap verebilirliğin sağlanmadığını savunuyor.
İki gün içindeki ikinci yüksek profilli saldırı
Taybeh yakınındaki olaydan bir gün önce maskeli yerleşimciler Batı Şeria’nın başka bir bölgesinde Filistinli zeytin toplayıcılarına saldırdı. Washington Post foto muhabiri Heidi Levine, basın yeleği giymesine rağmen dövüldü ve hastanede tedavi gördü. İsrailli yetkililer ile ABD bu olay için de soruşturma çağrısında bulundu.
Associated Press, yerleşimci şiddetinin zeytin hasadı döneminde arttığını bildirdi. Çiftçiler; insanlara, araçlara, zeytin ağaçlarına ve toplanan ürüne yönelik saldırılar yaşandığını anlatıyor. 17 Ekim’deki olay, çeşitli Avrupa ülkelerinden diplomatlar ile seçilmiş bir Fransız yetkilinin bölgede bulunması nedeniyle ayrıca uluslararası dikkat çekti.
Yayın saati itibarıyla Taybeh saldırısıyla bağlantılı bir gözaltı yapıldığına ilişkin doğrulanmış bilgi yoktu. Polis soruşturmasının maskeli saldırganların kimliklerini, olayların sırasını ve zarar gören araç ile bildirilen yaralanmalara ilişkin sorumluluğu belirlemesi gerekiyor.
Merkezde hesap verebilirlik var
Belçikalı yetkililer, Fransız belediye başkanı ve farklı haber kuruluşlarının anlatımları temel noktalarda örtüşüyor: Taybeh yakınında diplomatlar ile sivillerden oluşan heyete saldırıldı, Belçika’ya ait araç zarar gördü ve İsrail polisi soruşturma açtı. Yaralananların kesin sayısı ve sağlık durumları gibi bazı ayrıntılar, yetkililerin yeni bilgi yayımlamasıyla değişebilir.
Olay, zeytin hasadı sırasında koruma sağlanması ve yerleşimci şiddetine karşı hukuki işlem yapılması yönündeki çağrılar açısından yeni bir sınav olacak. Soruşturma tamamlanana kadar bireysel sorumluluğa ilişkin iddiaların polis veya kimliği belirlenmiş tanıklarca doğrulanan bilgilerle sınırlı tutulması gerekiyor.
