Üretken yapay zekâ kullanımı bir yılda yaklaşık ikiye katlandı
Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2 Ekim 2026’da yayımladığı Yapay Zekâ İstatistikleri, Türkiye’de hem bireylerin hem işletmelerin yapay zekâ kullanımında belirgin artış olduğunu gösterdi. Son üç ay içinde internet kullanan 16-74 yaş grubundaki bireyler arasında üretken yapay zekâ kullandığını beyan edenlerin oranı, 2025’te yüzde 19,2 iken 2026’da yüzde 37,6’ya yükseldi. En az 10 çalışanı bulunan girişimlerde herhangi bir yapay zekâ teknolojisi kullanım oranı da yüzde 7,5’ten yüzde 14’e çıktı.
Bülten, bireyler için Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması; işletmeler için Girişimlerde Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması sonuçlarına dayanıyor. Bireysel gösterge, üretken yapay zekâ araçlarının bilinçli biçimde içerik üretmek için kullanılmasını ölçüyor. İşletme göstergesi ise metin veya görüntü üretiminden makine öğrenmesi tabanlı analize, sanal asistanlardan cihazlara gömülü karar sistemlerine kadar daha geniş bir teknoloji grubunu kapsıyor.
Gençler ve yükseköğretim mezunları öne çıktı
Yaş grupları içinde en yüksek oran yüzde 64,9 ile 16-24 yaş grubunda görüldü. Bu grubu yüzde 55,7 ile 25-34 yaş aralığı ve yüzde 38,1 ile 35-44 yaş grubu izledi. Eğitim düzeyine göre yükseköğretim mezunlarında kullanım yüzde 62,7’ye ulaştı. Lise veya mesleki lise mezunlarında oran yüzde 45,4, ilköğretim veya ortaokul mezunlarında yüzde 35,5, ilkokul mezunlarında ise yüzde 8,5 oldu.
Kadınlarda üretken yapay zekâ kullanım oranı yüzde 38,1, erkeklerde yüzde 37,2 olarak ölçüldü. Kullanıcıların yüzde 86,4’ü teknolojiyi özel amaçlarla kullandığını bildirdi. Mesleki amaçlı kullanım yüzde 37,3, örgün eğitim amacıyla kullanım yüzde 32,6 oldu. Bir kişi birden fazla amaç bildirebildiği için bu oranların toplamı yüzde 100’ü aşabiliyor.
İşletmelerde büyüklük farkı sürüyor
Girişimlerde yapay zekâ kullanımı 2021’de yüzde 2,7 iken 2026’da yüzde 14’e ulaştı. Çalışan sayısı arttıkça kullanım oranı da yükseldi: 10-49 çalışanı olan girişimlerde yüzde 12,8, 50-249 çalışanlı işletmelerde yüzde 17 ve 250’den fazla çalışanı bulunanlarda yüzde 37,1. Ekonomik faaliyet gruplarında telekomünikasyon, programlama ve bilişim faaliyetleri yüzde 63,7 ile ilk sırada yer aldı.
Yapay zekâ kullanan işletmeler arasında en yaygın amaç yüzde 51 ile pazarlama ve satış oldu. Araştırma-geliştirme veya yenilik faaliyetleri yüzde 46,3, üretim ya da hizmet süreçleri yüzde 43,4 oranında bildirildi. İşletmelerin yüzde 67,8’i açık kaynaklı yapay zekâ yazılımlarından yararlandığını, yüzde 49,1’i kapalı kaynaklı sistemleri ücretsiz veya ücretli kullandığını belirtti.
Teknolojinin işletmede nasıl edinildiği de ölçüldü. Yapay zekâ sistemlerini harici sağlayıcılara geliştiren işletmelerin oranı yüzde 46,5 olurken, kendi çalışanlarıyla geliştirenlerin oranı yüzde 32,1’de kaldı. Bu fark, dış hizmet kullanımının yaygınlığını gösteriyor; ancak projelerin bütçesi, başarısı veya verimlilik katkısı bültende ölçülmüyor.
Veriler, kullanım artışının yanında risk yönetimi ve yetkinlik ihtiyacını da gösterdi. Yapay zekâ kullanan girişimlerin yüzde 16,6’sı bu sistemlerle kişisel veri işlediğini beyan etti. Teknolojiyi henüz kullanmayan ancak kullanmayı düşünen girişimlerin oranı yüzde 8,3 oldu. Bu grubun yüzde 72,3’ü uzmanlık eksikliğini, yüzde 66,4’ü hukuki belirsizlikleri, yüzde 65,4’ü veri koruma ve gizlilik endişelerini engel olarak gösterdi.
İstatistiklerdeki oranlar işletmelerin ve bireylerin kendi beyanlarına dayanıyor. Bu nedenle sonuçlar, kullanılan model sayısını, kullanım sıklığını veya çıktı kalitesini doğrudan göstermiyor. Ayrıca işletme verileri en az 10 çalışanı bulunan girişimleri kapsadığı için daha küçük işletmeler tabloya dahil değil. Kapsam ayrımı, oranları tüm işletmelere genellerken dikkate alınmalı.
Sonuçlar, Türkiye’de yapay zekânın gündelik kullanım ve iş süreçlerinde hızla yaygınlaştığını ortaya koyuyor. Ancak oranlar, sistemlerin verimliliğini, doğruluğunu veya ekonomik etkisini tek başına ölçmüyor. TÜİK verisi kullanım yaygınlığını gösterirken, teknolojinin işletme performansına ve çalışma hayatına etkisinin değerlendirilmesi için farklı göstergelerin birlikte izlenmesi gerekiyor.
