Türkiye’de çocukların sosyal ağ kullanımına ilişkin yeni kurallar, 10 Ekim 2026 tarihli ve 33396 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan yönetmelik, sosyal ağ sağlayıcılarının 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacağını hükme bağlıyor. Düzenleme 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girecek ve hem yeni hesapları hem de daha önce açılmış kullanıcı hesaplarını ilgilendirecek.
Yaş doğrulaması e-Devlet üzerinden yapılacak
Sosyal ağ sağlayıcıları, hesap oluşturulurken kullanıcının yaş grubunu e-Devlet Kapısı üzerinden üretilen “yaş doğrulama belirteci” ile kontrol edecek. Sistem, platforma kullanıcının tam kimlik bilgilerini göndermek yerine yalnızca ilgili yaş eşiğinin karşılanıp karşılanmadığını bildirecek. Yönetmelik, yaş doğrulama yöntemlerinin yanlış beyan ve manipülasyon girişimlerine karşı teknik olarak güvenilir olmasını ve kişisel verilerin korunmasını zorunlu tutuyor.
Kontrol sonucunda 15 yaşını doldurmadığı belirlenen çocukların yeni hesap talepleri onaylanmayacak. Düzenlemenin yürürlük tarihinden önce açılan ve henüz belirteçle kontrol edilmeyen hesaplar için 31 Mart 2027’ye kadar geçiş süresi tanındı. Sağlayıcıların bu hesapları son tarihe kadar en az bir kez doğrulaması gerekiyor. Yaşı 15’in altında çıkan mevcut hesaplar kapatılacak.
15–17 yaş grubuna ayrı hizmet
15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını tamamlamamış kullanıcılar sosyal ağ hizmetlerinden tamamen çıkarılmayacak. Bu gruba çocukların gelişim ihtiyaçlarını gözeten “ayrıştırılmış hizmet” sunulacak. Hesaplar varsayılan olarak gizli olacak ve yüksek gizlilik ayarları otomatik biçimde uygulanacak. Çocuk kullanıcılar canlı yayın açamayacak; bu hesaplarda kişiselleştirilmiş reklam gösterilmesine de izin verilmeyecek.
Mesajlaşma ve görünürlük özellikleri de yetişkin hesaplarından farklı çalışacak. Çocuklar yalnızca takip ettikleri hesaplardan mesaj alabilecek. Diğer kullanıcılar çocuk hesaplarının takipçi ve takip edilen listelerini görüntüleyemeyecek. Telefon rehberi, kişi listeleri veya farklı platformlardaki bağlantılar çocuk hesaplarıyla eşleştirilemeyecek. Bu önlemler, tanımadıkları kişilerle iletişim ve kişisel ağlarının görünürlüğü konusunda çocuklara ek koruma sağlamayı amaçlıyor.
Ebeveyn denetimi zorunlu olacak
Platformların Türkçe ve erişilebilir ebeveyn kontrol araçları sunması gerekecek. Ebeveynler bu araçlarla hesap ayarlarını yönetebilecek, sosyal ağda geçirilen süreyi sınırlandırabilecek ve ücretli üyelik ya da satın alma işlemlerini kendi onaylarına bağlayabilecek. Sağlayıcıların çocuklara sunduğu hizmeti yaş grubuna göre yapılandırması; gizlilik, iletişim, reklam, canlı yayın ve ödeme işlevlerini birlikte yönetmesi bekleniyor.
Yönetmeliğin veri koruma yaklaşımı, yaş tespitinin kimlik bilgisinin doğrudan platforma verilmesi anlamına gelmemesine dayanıyor. Yaş doğrulama belirteci yalnızca kullanıcının hangi yaş eşiğinde olduğunu göstermeyi amaçlıyor. Böylece sosyal ağ sağlayıcısının doğrulama için gereksiz kimlik verisi toplamasının önüne geçilmesi hedefleniyor. Sağlayıcılar ayrıca elde ettikleri verileri çocukların aleyhine olacak farklı amaçlarla kullanamayacak.
Yönetmelik, Türkiye’den erişilebilen yerli ve yabancı sosyal ağ sağlayıcılarını kapsıyor. Platformların yaş doğrulama sonucuna, hesap kapatma veya askıya alma kararına ve diğer kısıtlamalara karşı ücretsiz, erişilebilir ve Türkçe bir başvuru mekanizması kurması da öngörülüyor. Kullanıcılar veya ebeveynler, hesap üzerinde uygulanan tedbirler konusunda bu kanal üzerinden itiraz edebilecek.
İki kritik tarih bulunuyor
Yeni hesaplarda yaş doğrulaması ve çocuklara özel hizmet kuralları 1 Kasım 2026’dan itibaren uygulanacak. Mevcut hesaplar açısından son tarih 31 Mart 2027 olacak. Yönetmelik bugün yayımlanmış olsa da ana hizmet kısıtlamaları henüz yürürlüğe girmiş değil. Bu ayrım, kullanıcıların düzenlemenin başlamasıyla eski hesapların doğrulanması için verilen geçiş süresini birbirine karıştırmaması açısından önem taşıyor.
Geçiş döneminde sosyal ağ sağlayıcılarının milyonlarca mevcut hesabı aynı anda kapatması öngörülmüyor. Önce yaş doğrulama sürecinin işletilmesi, doğrulama sonucuna göre hesabın yetişkin, 15–17 yaş grubu veya 15 yaş altı olarak sınıflandırılması gerekiyor. Ayrıştırılmış hizmet kuralları da yalnızca ilgili yaş grubundaki doğrulanmış çocuk hesaplarına uygulanacak.
Uygulamanın pratik etkisi, sosyal ağ sağlayıcılarının e-Devlet belirteciyle çalışacak teknik altyapıyı kurmasına ve mevcut hesapları geçiş süresi içinde sınıflandırmasına bağlı olacak. Yeni çerçeve; çocukların çevrimiçi güvenliğini artırmayı hedeflerken platformlara veri minimizasyonu, varsayılan gizlilik, mesajlaşma, reklam, canlı yayın, ödeme işlemleri ve ebeveyn denetimi alanlarında ayrıntılı sorumluluklar getiriyor.
