ABD Federal Havacılık İdaresi, bazı Boeing 737 MAX uçuş bilgisayarlarında belirlenen yazılım sorununun güvenlik riski oluşturmadığına karar verdi. FAA’nın düzeltici eylem inceleme kurulu 2 Ekim’de Seattle’da toplandı ve sorunu teknik açıdan değerlendirdi. Kurumun Reuters ve Wall Street Journal tarafından aktarılan açıklamasına göre kararın temelinde, pilotların uçak üzerindeki tam kontrolü koruması ve kokpitteki göstergelerin açık, anlaşılır olması bulunuyor.
Sorun, otomatik dikey seyrüsefer işlevlerinin olağan dışı bir iniş senaryosunda beklenen biçimde kullanılamamasıyla ilgili. Wall Street Journal, durumun özellikle pas geçme sonrasında bazı otomatik uçuş yönlendirme işlevlerini etkileyebileceğini bildirdi. FAA paneli, böyle bir durumda pilotların kumandaları devralabildiğini ve uçuş ekibinin karşılaştığı göstergelerin belirsiz olmadığını belirledi. Düzenleyici, yeni bilgi ortaya çıkması halinde uygun adımları yeniden değerlendireceğini de açıkladı.
Reuters’a göre problem, Boeing’in uçuş yönetim yazılımının U14.1 sürümüyle bağlantılı. Konu ilk olarak yaklaşık iki yıl önce Kanada merkezli WestJet tarafından bildirildi ve daha sonra test uçuşlarında incelendi. Sorunun günlük operasyonlarda yaygın bir arızaya yol açtığına ilişkin bir bulgu açıklanmadı. Haber kaynakları, değerlendirmeyi belirli bir uçuş senaryosu ve belirli yazılım sürümüyle sınırlı bir teknik konu olarak tanımlıyor.
FAA kararı, 737 MAX 10 sertifikasyon süreci açısından önem taşıyor. Kurum hafta içinde yazılım incelemesi tamamlanana kadar MAX 10 onay takvimini ertelemişti. Panelin güvenlik riski bulunmadığı yönündeki sonucu, bu belirli teknik engeli kaldırıyor. Ancak karar, MAX 10’un sertifikasının tamamlandığı anlamına gelmiyor. Uçağın hizmete girebilmesi için kalan test, belge ve düzenleyici onay adımlarının tamamlanması gerekiyor.
Aynı yazılım mimarisi, daha küçük 737 MAX 7 varyantında da kullanılıyor. Reuters, MAX 7’nin ağustos ayında FAA sertifikası aldığını bildirdi. Bu nedenle inceleme yalnızca gelecekte hizmete girmesi beklenen MAX 10’u değil, ortak sistemlere sahip varyantları işleten veya sipariş eden havayollarını da ilgilendiriyor. FAA’nın kararı, sorunun mevcut bilgilerle “güvensiz durum” olarak sınıflandırılmadığını ortaya koyuyor.
Boeing, yazılım güncellemesi üzerinde çalışmayı sürdürüyor. Şirketin ayrıca güncelleme tamamlanana kadar uygulanabilecek geçici pilot prosedürleri konusunda operatörlerle çalıştığı bildirildi. FAA’nın ABD ve yabancı operatörleri bilgilendirmek üzere özel bir uçuşa elverişlilik bilgi bülteni yayımlaması bekleniyor. Bu tür bültenler, zorunlu uçuşa elverişlilik direktiflerinden farklı olarak teknik durumu ve önerilen uygulamaları paylaşmak için kullanılıyor.
Wall Street Journal, bazı sektör yetkililerinin sorunun karmaşık bir iniş sırasında pilot iş yükünü artırabileceğinden kaygı duyduğunu aktardı. FAA’nın uzman kurulu ise uçuş ekibinin kontrolü ve göstergelerin niteliği nedeniyle bu kaygının güvenlik riski eşiğine ulaşmadığı sonucuna vardı. Karar, sorunun yok sayıldığı anlamına gelmiyor; yazılım düzeltmesi ve işletme prosedürleri üzerindeki çalışma devam ediyor.
Düzenleyicinin değerlendirmesi, havayolları açısından kısa vadede iki ayrı başlık yaratıyor. Mevcut filolarda FAA’nın yayımlayacağı teknik bilginin ve Boeing’in geçici prosedürlerinin izlenmesi gerekiyor. MAX 10 müşterileri açısından ise karar yalnızca tek bir yazılım incelemesinin sonucunu netleştiriyor; teslimat takvimi hakkında yeni ve kesin bir tarih açıklanmış değil. Bu nedenle sertifikasyon ile ticari teslimatın aynı gelişme olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.
737 MAX programı, önceki kazalar ve uzun süreli uçuş yasağından sonra yoğun düzenleyici denetime tabi tutuluyor. Yeni değerlendirme, geçmişteki MCAS değişikliklerinden ayrı bir uçuş yönetim yazılımı meselesiyle ilgili. Bu ayrım önemli; mevcut karar yalnızca incelenen teknik soruna ve FAA panelinin 2 Ekim itibarıyla sahip olduğu bilgilere dayanıyor.
Sonuç olarak FAA, bazı 737 MAX bilgisayarlarındaki yazılım davranışının pilotların tam kontrolünü ortadan kaldırmadığını ve kokpit uyarılarının açık olduğunu belirledi. Boeing güncellemeyi geliştirirken operatörlere ek bilgi sağlanacak. MAX 10 sertifikasyonunun sonraki aşamalarında ise FAA’nın kalan teknik gereklilikleri tamamlayıp tamamlamadığı ayrıca izlenecek.
