Birleşik Arap Emirlikleri ile Yunanistan, ekonomik ilişkilerini genişletmeye yönelik iki ayrı yatırım başlığı açıkladı. Atina’da düzenlenen BAE–Yunanistan Stratejik Forumu’nda toplam değeri 12,75 milyar euro olan 18 mutabakat zaptı, anlaşma ve ticari ortaklık duyuruldu. BAE ayrıca iki ülkenin ortak yatırım girişimi kapsamında Yunanistan’a 15 milyar euroluk ilave yatırım yapma niyetini bildirdi.
İki rakam aynı işlemi ifade etmiyor. 12,75 milyar euro, forumda açıklanan 18 anlaşma ve ortaklığın toplam değeri. 15 milyar euro ise mevcut ortak yatırım girişiminin genişletilmesine yönelik ileriye dönük bir yatırım planı. Abu Dabi Medya Ofisi, ilave tutarın hangi projelere, şirketlere veya takvime dağıtılacağına ilişkin ayrıntı vermedi.
Anlaşmalar hangi alanları kapsıyor?
Resmî açıklamaya göre 18 anlaşma; dijital altyapı, ileri teknoloji, yapay zekâ, yenilenebilir enerji, temiz enerji altyapısı, sanayi, lojistik, ulaşım ve limanlar, sağlık ve yaşam bilimleri ile gıda güvenliği gibi alanları kapsıyor. Forum, iki ülkeden kamu temsilcilerinin yanı sıra şirket yöneticilerini, yatırımcıları ve iş dünyası temsilcilerini bir araya getirdi.
Etkinliğe Abu Dabi Veliaht Prensi Şeyh Halid bin Muhammed bin Zayid Al Nahyan ve Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis katıldı. Görüşmelerde ticaret ve yatırım ilişkilerinin yanı sıra enerji, altyapı ve sağlık gibi öncelikli sektörlerde işbirliğinin genişletilmesi ele alındı.
Abu Dabi Medya Ofisi, forumun yalnızca finansal taahhütlerin duyurulduğu bir toplantı olmadığını; şirketler ve kurumlar arasında uygulanabilir projeler geliştirmeyi, tedarik zinciri dayanıklılığını güçlendirmeyi ve yeni teknoloji çözümlerini desteklemeyi amaçladığını belirtti. Ancak açıklanan 18 kalemin ayrı ayrı mali değerleri veya uygulama takvimleri kamuoyuyla paylaşılmadı.
Mutabakat zaptı, ticari ortaklık ve kesin yatırım sözleşmesi aynı hukuki aşamayı temsil etmiyor. Bu nedenle toplam değer, bütün projelerin eş zamanlı olarak finanse edildiği veya inşaata geçtiği anlamına gelmiyor. Her kalemin kendi izin, finansman ve uygulama sürecinden geçmesi gerekecek.
15 milyar euroluk plan mevcut girişimi büyütecek
BAE’nin açıkladığı 15 milyar euroluk ilave yatırım niyeti, Mayıs 2022’de 4 milyar euro değerle başlatılan ortak yatırım girişiminin üzerine inşa edilecek. Resmî açıklamada mevcut mekanizmanın enerji ve sağlık dâhil stratejik sektörlerde tamamlanan işlemlere zemin hazırladığı belirtildi.
Reuters, geçen yıl BAE merkezli yenilenebilir enerji şirketi Masdar’ın Yunan Terna Energy’yi tamamen satın aldığını hatırlattı. Masdar, 2024’te şirketin yüzde 70 hissesini 3,2 milyar euroluk işletme değeri üzerinden almak için anlaşmıştı. Bu işlem, iki ülke arasındaki yatırım bağlarının özellikle enerji sektöründe daha önce de somut projelere dönüştüğünü gösteriyor.
Bununla birlikte yeni 15 milyar euroluk duyuru, tamamlanmış bir fon aktarımı veya imzalanmış tek bir satın alma anlaşması olarak okunmamalı. Açıklama, ortak girişim altında gelecekte değerlendirilecek yatırımlara yönelik siyasi ve ekonomik niyeti ortaya koyuyor. Proje seçimi, finansman yapısı, yatırım takvimi ve taraf şirketler henüz açıklanmadı.
Ekonomik ortaklıkta yeni aşama
Taraflar, Yunanistan’ın Avrupa pazarlarına erişimi ile BAE’nin yatırım kapasitesini tamamlayıcı unsurlar olarak öne çıkarıyor. Forumda özellikle yapay zekâ, dijital altyapı, temiz enerji ve lojistik gibi büyüme potansiyeli yüksek sektörlere vurgu yapılması, ortaklığın geleneksel sermaye yatırımlarının ötesine taşınmak istendiğine işaret ediyor.
Önümüzdeki dönemde açıklanan mutabakatların bağlayıcı sözleşmelere, finansman kararlarına ve uygulama takvimlerine dönüşüp dönüşmeyeceği izlenecek. Şimdilik doğrulanabilen tablo, 12,75 milyar euroluk 18 anlaşma ve ortaklığın duyurulduğu; buna ek olarak BAE’nin Yunanistan’da 15 milyar euroluk yeni yatırım alanı oluşturma niyetini açıkladığı yönünde.
Ekonomik etkinin ölçülebilmesi için hangi projelerin finansal kapanışa ulaştığı, sermayenin ne hızla aktarıldığı ve ortaklıkların faal tesis ya da hizmetlere dönüşüp dönüşmediği takip edilecek. Mevcut açıklamalar geniş bir yatırım hattı oluşturuyor, ancak sonuçların zaman içinde ayrı proje duyurularıyla netleşmesi bekleniyor.
