Türkiye’nin Türk lirasıyla gerçekleştirdiği dış ticaret hacmi 2026’nın ilk dokuz ayında yıllık bazda yüzde 13 arttı. Ticaret Bakanlığı verilerinden yapılan derlemeye göre ocak-eylül dönemindeki toplam tutar 1 trilyon 200 milyar 822 milyon liraya ulaştı. Geçen yılın aynı döneminde bu rakam 1 trilyon 63 milyar 128 milyon lira düzeyindeydi. Veriler, dış ticaret işlemlerinin tamamını değil, ödeme veya kayıt para birimi Türk lirası olan ihracat ve ithalatı gösteriyor.
Dokuz aylık dönemde Türk lirasıyla ihracat, 2025’in aynı dönemindeki 242 milyar 952 milyon liradan yüzde 23,4 artışla 299 milyar 923 milyon liraya çıktı. Türk lirasıyla ithalat ise 820 milyar 176 milyon liradan yüzde 9,8 yükselişle 900 milyar 899 milyon liraya ulaştı. Böylece TL ile ihracattaki yıllık büyüme oranı, TL ile ithalattaki artışın üzerinde gerçekleşti. Tutar olarak bakıldığında ihracatta yaklaşık 57 milyar liralık, ithalatta ise yaklaşık 81 milyar liralık artış kaydedildi.
Eylül ayı, özellikle TL ile ihracattaki ivmeyle öne çıktı. Türk lirasıyla ihracat geçen yılın aynı ayına göre yüzde 58,6 artarak 43 milyar 184 milyon liraya yükseldi. Aynı ay TL ile ithalat yüzde 15,8 artışla 106 milyar 91 milyon lira oldu. İki kalemin toplamı olan aylık hacim 149 milyar 275 milyon liraya çıktı. Bu rakamlar, eylülde TL ile ihracatın yıllık artış hızının ithalat tarafındaki artıştan belirgin biçimde yüksek olduğunu ortaya koydu.
Yılın aylık seyri tek yönlü olmadı. Ocakta TL ile ihracat yıllık yüzde 6, şubatta yüzde 2,1 geriledi. Martta yüzde 2,6 artışla yeniden yükselişe geçen ihracat, nisanda yüzde 57,3 büyüdü. Mayısta artış yüzde 2,6 ile sınırlı kalırken haziranda yüzde 26, temmuzda yüzde 32,1 ve ağustosta yüzde 49,3 olarak gerçekleşti. İthalat tarafında da aylık değişimler farklılaştı; mayısta yıllık yüzde 8,4 düşüş görülürken diğer birçok ayda artış kaydedildi.
Ticaret Bakanlığı’nın 3 Ekim’de yayımladığı genel eylül dış ticaret bülteni, dolar bazındaki toplam dış ticaret tablosunu da verdi. Buna göre Türkiye’nin eylül ayı toplam ihracatı yıllık yüzde 15,4 artarak 25 milyar 976 milyon dolara, ithalatı yüzde 5,9 artarak 31 milyar 208 milyon dolara yükseldi. Ocak-eylül döneminde toplam ihracat 210 milyar 973 milyon dolar, ithalat ise 281 milyar 998 milyon dolar oldu. Bu dolar bazlı genel seri ile TL üzerinden yapılan işlemlere ilişkin seri farklı kapsamları ölçüyor.
TL kullanımındaki artış, şirketlerin sınır ötesi ödemelerinde yerel para birimini daha fazla tercih ettiğini gösteren bir veri noktası olarak izleniyor. Ancak açıklanan toplamlardan şirketlerin maliyetleri, kur riskleri, sözleşme koşulları veya kârlılığı hakkında tek başına sonuç çıkarmak mümkün değil. Veriler sektör, ülke ve firma ayrıntısını bu derlemede sunmuyor; bu nedenle artışın hangi pazarlardan kaynaklandığı ayrıca açıklanmış değil.
Dokuz aylık toplam, aylık rakamların birikimli sonucunu yansıtıyor ve nominal lira tutarları üzerinden karşılaştırılıyor. Bu nedenle yıllık değişim oranları değerlendirilirken fiyat düzeyi, döviz kuru hareketleri ve dış ticaret kompozisyonu gibi unsurların da ayrıca incelenmesi gerekiyor. Açıklanan seri, işlem sayısını ya da fiziksel mal miktarını göstermiyor; hacim ifadesi parasal toplamı anlatıyor.
İhracat ve ithalat kalemleri arasındaki fark da dış ticaret dengesiyle karıştırılmamalı. Buradaki haberin odağı yalnızca Türk lirasıyla kayda geçen işlemler. Türkiye’nin toplam dış ticaret dengesi, tüm para birimleriyle gerçekleştirilen ihracat ve ithalatın birlikte değerlendirilmesiyle hesaplanıyor. Bakanlığın genel bülteni bu daha geniş tabloyu dolar cinsinden ayrıca yayımlıyor.
Yılın tamamına ilişkin tablo, ekim-aralık dönemindeki ticaret akışıyla netleşecek. Mevcut dokuz aylık sonuçlar, TL ile yapılan ihracatın yıllık büyüme hızının ithalatı geride bıraktığını ve toplam TL hacminin 1,2 trilyon lira eşiğini aştığını gösteriyor. Sonraki aylarda aynı eğilimin sürüp sürmeyeceği, Bakanlığın yeni dış ticaret istatistikleriyle takip edilecek.
