Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Ortak Savunma için Mekke Anlaşması kapsamında kurulan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi, 5 Ekim 2026 tarihinde Riyad'da toplanıyor. Türkiye'yi Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu temsil ediyor. Toplantıya Suudi Arabistanlı ve Pakistanlı siyasi ve askerî yetkililer de katılıyor.
Dışişleri Bakanlığının 4 Ekim tarihli resmî açıklamasına göre görüşmelerde bölgedeki son gelişmeler ile ittifakın kurumsallaşma çalışmalarında ulaşılan aşama ele alınacak. Bakanlık ayrıntılı karar başlıklarını, önerileri veya toplantı sonunda yayımlanacak olası bir ortak metni önceden duyurmadı. Bu nedenle görüşmenin somut sonucu, tarafların toplantı sonrasında yapacağı resmî açıklamalar ve paylaşacağı belgelerle netleşecek.
Mekke Anlaşması, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan tarafından 7 Ağustos 2026'da imzalandı. Düzenleme, üç ülke arasında ortak savunma ve güvenlik koordinasyonunu geliştirmeyi amaçlıyor. Reuters'ın daha önce aktardığı bilgilere göre anlaşma, üyelerden birine yönelik silahlı saldırının diğer üyelere de yapılmış sayılması ilkesini içeriyor. Tarafların yetkilileri, anlaşmanın belirli bir ülkeyi hedeflemediğini daha önce ifade etmişti.
Riyad'daki görüşmenin önemli başlıklarından biri, mekanizmanın nasıl işleyeceğine ilişkin kurumsal çerçeve. Bakanlığın “kurumsallaşma çabalarında gelinen aşama” ifadesi, siyasi ve askerî temasların kalıcı komite yapıları üzerinden sürdürülmesinin değerlendirileceğini gösteriyor. Ancak komitenin yetkileri, karar alma usulleri, uygulama takvimi, sekretarya düzeni veya komuta mekanizmaları konusunda toplantı öncesinde kamuoyuna yeni bir ayrıntı paylaşılmadı.
Reuters, görüşmelerin Yemen'deki çatışmaların yeniden yoğunlaştığı bir dönemde yapıldığına dikkat çekti. Suudi Arabistan destekli Yemen yönetimi, İran destekli Husilere karşı yeni bir askerî harekât başlatıldığını duyurdu. Aynı haberde Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar'ın, İran tarafından Husilerle siyasi temas kurulması yönünde bir fikir iletildiğini ve bunun Riyad toplantısında değerlendirilebileceğini söylediği aktarıldı.
Bu diplomatik fikir henüz yazılı ve bağlayıcı bir teklif olarak sunulmuş değil. Pakistanlı yetkilinin açıklaması, önerinin askerî adımlara alternatif oluşturabilecek siyasi bir seçenek olarak tartışılacağını gösteriyor. Türkiye'nin resmî açıklaması ise belirli bir öneriye atıf yapmayarak gündemi genel biçimde bölgedeki son gelişmeler ve ittifakın kurumsallaşmasıyla sınırladı. Görüşmelerden çıkacak sonucun önceden kesinleştirilmesi bu nedenle mümkün değil.
Türkiye açısından toplantı, dışişleri, savunma ve askerî komuta düzeylerinin aynı heyette temsil edilmesi nedeniyle dikkat çekiyor. Üç kurumun birlikte katılması, görüşmelerin diplomatik değerlendirmelerin yanında savunma koordinasyonu ve uygulama mekanizmalarını da kapsayabileceğini gösteriyor. Bununla birlikte Ankara, toplantı öncesinde yeni bir operasyon, askerî taahhüt, kuvvet konuşlandırması veya silah sistemi aktarımı konusunda herhangi bir karar açıklamadı.
Anadolu Ajansı, Fidan'ın ittifakın kurumsallaşması ve sonraki adımlara ilişkin Türkiye'nin görüşlerini paylaşmasının beklendiğini bildirdi. Ajans ayrıca Türkiye'nin Orta Doğu'daki barış ve istikrara yönelik tehditler hakkındaki değerlendirmelerini gündeme taşıyacağını aktardı. Bunlar toplantı öncesi beklentiler niteliğinde ve komite tarafından kabul edilmiş kararlar gibi değerlendirilmemeli. TRT Haber de toplantının aynı katılımcılarla Riyad'da yapılacağını bildirdi.
Komite toplantılarının yapılması, tek başına yeni bir ortak harekât kararı verildiği veya anlaşmanın bütün uygulama ayrıntılarının tamamlandığı anlamına gelmiyor. Parlamenter onay süreçleri, ülkelerin ulusal mevzuatı ve daha sonra açıklanabilecek uygulama düzenlemeleri bağlayıcı adımlarda belirleyici olmaya devam edecek. Bu nedenle haberin kapsamı, doğrulanmış katılımcılar, resmî tarih ve açıklanmış gündem maddeleriyle sınırlı tutuluyor.
Toplantı tamamlandıktan sonra yayımlanacak resmî bildiri veya bakanlık açıklamaları, görüşmelerin somut sonuçlarını belirleyecek. Şu aşamada doğrulanmış bilgiler; toplantının 5 Ekim'de Riyad'da yapılacağı, Türkiye'den Fidan, Güler ve Bayraktaroğlu'nun katılacağı ve gündemin bölgesel gelişmeler ile kurumsallaşma sürecini kapsadığıyla sınırlı. Yeni kararlar açıklanmadan askerî sonuçlara, ortak operasyonlara veya yeni yükümlülüklere ilişkin kesin çıkarım yapılmaması gerekiyor.
