Türkiye İstatistik Kurumu’nun 20 Ağustos’ta yayımladığı Haziran 2026 Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi, tarımsal üretimde kullanılan girdilerin yıllık maliyet artışının sürdüğünü gösterdi. Tarım-GFE, haziranda bir önceki aya göre yüzde 0,92 azalırken geçen yılın aynı ayına göre yüzde 32,06 yükseldi. Endeks, Aralık 2025’e kıyasla yüzde 16,92 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 34,02 arttı. Böylece tek aylık gerileme ile yıllık değişimin aynı anda farklı yönlerde hareket ettiği bir tablo ortaya çıktı.
Ana gruplarda farklı yönler
TÜİK verilerine göre tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksi haziranda aylık yüzde 1,20 geriledi. Tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksi ise aynı dönemde yüzde 0,93 arttı. Yıllık karşılaştırmada ilk grubun artışı yüzde 33,88, ikinci grubun artışı yüzde 21,49 oldu. Bu ayrışma, genel endeksteki aylık düşüşün bütün girdi kalemlerinde ortak bir hareket anlamına gelmediğini ortaya koyuyor.
Yıl başından bu yana değişime bakıldığında tarımda kullanılan mal ve hizmetler yüzde 17,77 yükseldi. Tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetlerdeki artış yüzde 11,78 olarak açıklandı. On iki aylık ortalamalarda ise aynı iki ana grup sırasıyla yüzde 35,50 ve yüzde 25,49 arttı. Bu oranlar, farklı karşılaştırma dönemlerinin birbirinden ayrı okunması gerektiğini gösteriyor.
Gübre ve toprak geliştiriciler öne çıktı
Alt gruplar içinde en yüksek yıllık artış yüzde 50,99 ile gübre ve toprak geliştiricilerde kaydedildi. Diğer mal ve hizmetler yüzde 34,40, hayvan yemi yüzde 31,86, tohum ve dikim materyali yüzde 31,44, enerji ve yağlayıcılar yüzde 31,21 arttı. Yıllık artışın daha düşük olduğu alt gruplar arasında malzemeler yüzde 20,47 ve tarımsal ilaçlar yüzde 22,60 ile yer aldı. TÜİK, yıllık değişimde dokuz alt grubun genel endeksten daha düşük, iki alt grubun daha yüksek değişim gösterdiğini bildirdi.
Aylık değişimler ise farklı bir görünüm sundu. Bina bakım masrafları yüzde 3,88 ve diğer mal ve hizmetler yüzde 1,33 artarken; veteriner harcamaları yüzde 3,32, enerji ve yağlayıcılar yüzde 2,61, gübre ve toprak geliştiriciler yüzde 2,10 geriledi. Hayvan yemindeki aylık düşüş yüzde 1,44, tohum ve dikim materyalindeki düşüş yüzde 0,24 olarak kaydedildi. Bu nedenle yıllık artışı en yüksek olan gübre grubunun haziranda aylık bazda düşmüş olması iki farklı zaman karşılaştırmasının sonucudur.
Endeks değeri haziranda 998,81 olarak açıklandı. Binalarda yıllık değişim yüzde 28,97, bina bakım masraflarında yüzde 28,36, veteriner harcamalarında yüzde 26,51 ve makine bakım masraflarında yüzde 23,94 oldu. Aylık tabloda tarımsal ilaçlar yüzde 1,23, binalar yüzde 1,00, makine bakım masrafları yüzde 0,93 ve malzemeler yüzde 0,92 arttı. Bu ayrıntılar, genel oranın farklı yönlerde hareket eden çok sayıda girdi grubunun birleşiminden oluştuğunu gösteriyor.
Veri neyi ölçüyor?
Tarım-GFE, tarımsal üreticilerin satın aldığı mal ve hizmetler ile tarımsal yatırıma katkı sağlayan girdilerin fiyat değişimini izliyor. Endeks tüketici gıda fiyatlarını doğrudan ölçmüyor ve tek başına gelecekteki gıda fiyatları için kesin bir sonuç vermiyor. Haziran verisi, tarımsal girdilerin genelinde bir önceki aya göre sınırlı bir gerileme bulunduğunu; buna karşılık geçen yılın aynı dönemine kıyasla maliyet düzeyinin belirgin biçimde daha yüksek kaldığını gösteriyor.
TÜİK’in yayın takvimine göre Tarım-GFE’nin Temmuz 2026 sonuçlarının 21 Eylül 2026’da açıklanması planlanıyor. Yeni bülten, aylık düşüşün sürüp sürmediğini ve yıllık oranların hangi yönde hareket ettiğini gösterecek. Güncel Haziran tablosunda en dikkat çekici nokta, genel endeksin aylık olarak gerilemesine rağmen gübre ve toprak geliştiricilerdeki yıllık artışın yüzde 50’nin üzerinde kalması oldu.
