Türkiye’de Ticaret Bakanlığına bağlı 19 serbest bölgeden yapılan ihracat, 2026 yılının ocak-temmuz döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6,9 arttı ve 7,7 milyar dolara ulaştı. Bakanlık, bu düzeyin yılın ilk yedi ayı için şimdiye kadarki en yüksek değer olduğunu açıkladı. Veriler, serbest bölgelerin yalnızca dış satış hacminde değil, ihracatın yapısı ve ithalatı karşılama kapasitesi bakımından da dikkat çekici bir dönem geçirdiğine işaret ediyor.
Temmuz ihracatı 1 milyar doların üzerinde kaldı
Resmî açıklamaya göre serbest bölgelerden temmuz ayında yapılan ihracat yıllık bazda yüzde 11,3 artarak 1 milyar 152 milyon dolara çıktı. Böylece aylık ihracat 1 milyar dolar eşiğinin üzerinde kalırken temmuz ayı için de yeni bir rekor kaydedildi. Ocak-temmuz döneminde ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 160,9, yalnızca temmuz ayında ise yüzde 152,5 oldu. Bu oranların yüzde 100’ün üzerinde bulunması, söz konusu bölgelerin dönem boyunca ithalatlarından daha fazla ihracat yaptığını gösteriyor.
Toplam satışlar içinde ihracatın payı da yüzde 76,8’e yükseldi. Bakanlık bu oranın ilk yedi aylık dönemler bakımından tüm zamanların en yüksek seviyesi olduğunu bildirdi. Rakamlar, serbest bölgelerdeki ticari faaliyetin önemli bölümünün dış pazarlara yöneldiğini ortaya koyuyor.
Bu göstergeler birbirinden farklı ölçüleri anlatıyor. 7,7 milyar dolarlık değer toplam ihracatı, yüzde 76,8 satışların ne kadarının dış pazarlara gittiğini, yüzde 160,9 ise ihracatın ithalata oranını gösteriyor. Bu nedenle rakamların her biri aynı “büyüme” ölçüsü gibi okunmamalı. Birlikte değerlendirildiklerinde, bölgelerin dış satış ağırlığı ve net ihracatçı konumu hakkında daha ayrıntılı bir tablo sağlıyorlar. Karşılaştırmalar aynı yedi aylık dönem ve geçen yılın eş dönemi üzerinden yapılıyor.
Teknoloji yoğun ürünlerin payı yüzde 57,4
Açıklamada ihracat sepetinin teknolojik bileşimine ilişkin ayrıntılar da yer aldı. Orta-ileri teknoloji sınıfındaki ürünlerin toplam ihracattaki payı yüzde 50,4, yüksek teknoloji ürünlerinin payı yüzde 7 olarak hesaplandı. İki grubun toplam payı böylece yüzde 57,4’e ulaştı. Bu dağılım, ihracat artışının yalnızca miktar üzerinden değil, ürünlerin teknoloji yoğunluğu açısından da izlenmesi gereken bir gelişme olduğunu gösteriyor.
Serbest bölgelerde 474’ü yabancı olmak üzere 1.934 kullanıcı firma faaliyet gösteriyor. Bu firmalar 87 bin 655 kişiye doğrudan istihdam sağlıyor. Tahsis edilmiş 2 bin 795 faaliyet ruhsatının 2 bin 97’si yerli, 698’i yabancı kullanıcılara ait. Üretim konulu faaliyet ruhsatlarının toplam içindeki payı ise geçen yıla göre artarak yüzde 44,6’ya yükseldi.
Ege bölgesi ilk sırada
Bölgeler bazında en yüksek ihracat Ege Serbest Bölgesi’nde gerçekleşti. Bölgenin yedi aylık ihracatı yıllık yüzde 7,2 artışla 1 milyar 963 milyon dolara çıktı ve toplam serbest bölge ihracatının yüzde 25,5’ini oluşturdu. Bursa Serbest Bölgesi ihracatını yüzde 32,7 artırarak 1 milyar 205 milyon dolara yükseltti.
Antalya Serbest Bölgesi’nin temmuz ihracatı yüzde 227,2 artışla 115,1 milyon dolara, yedi aylık ihracatı ise yüzde 40,2 artışla 447 milyon dolara ulaştı. Adana-Yumurtalık Serbest Bölgesi de ocak-temmuz döneminde yüzde 32,3 artışla 341 milyon dolarlık ihracat yaptı. Bakanlık, altı serbest bölgede ihracat artışının yüzde 10 veya daha yüksek olduğunu belirtti.
Ege Serbest Bölgesi, yurt dışı ve Türkiye ile ticarette 3,73 milyar dolarlık hacimle toplam serbest bölge ticaretinin yüzde 22’sini gerçekleştirdi. Adana-Yumurtalık, Batı Anadolu, Gaziantep ve Trabzon serbest bölgelerinde dört ticaret yönünün tamamında artış kaydedildi. Açıklanan veriler, bölgeler arasındaki performans farklarının sürmesine karşın ihracat, teknoloji bileşimi ve istihdam göstergelerinin birlikte güçlendiği bir yedi aylık tablo sunuyor.
