Meta Platforms ve BlackRock, ABD’nin Teksas eyaletindeki El Paso’da inşa edilen büyük veri merkezi kampüsünü finanse etmek, geliştirmek ve işletmek üzere ortak girişim kurduklarını açıkladı. 28 Temmuz 2026 tarihli açıklamaya göre binalar ile uzun ömürlü enerji, soğutma ve bağlantı altyapısını kapsayan toplam geliştirme maliyeti yaklaşık 14 milyar dolar olacak. Kampüsün 1 gigavat işlem kapasitesine ulaşması ve kapasitenin 2028’den itibaren kademeli olarak devreye alınması planlanıyor.
Ortaklığın yapısı nasıl olacak?
Meta’nın yatırımcı duyurusuna göre BlackRock tarafından yönetilen fonlar ortak girişimin yüzde 80’ine sahip olacak; Meta ise yüzde 20 payını koruyacak. Meta, yaklaşık 2,3 milyar dolar değerindeki araziyi ve devam eden inşaat varlıklarını girişime devredecek. BlackRock’un yaklaşık 4,9 milyar dolarlık nakit katkı sağlaması öngörülüyor. BlackRock yatırımının bir bölümü ise 12,5 milyar dolarlık borç finansmanından karşılanacak.
Sahiplik oranlarını 80/20 yapısına getirmek için Meta’ya yaklaşık 1 milyar dolarlık tek seferlik dağıtım yapılacak. Şirket ayrıca tamamlandığında kampüsün ilk ve tek kullanıcısı olacak. Meta, ortak girişimle kira sözleşmeleri imzalayarak tesisin tamamındaki işlem kapasitesini kullanacak. İlk kira dönemi dört yıl olarak belirlenirken dört uzatma seçeneğiyle toplam sürenin 20 yıla kadar çıkabileceği açıklandı.
Meta neden dış finansman kullanıyor?
Yapay zekâ modellerini eğitmek ve geniş kullanıcı tabanına hizmet vermek, yüksek işlem kapasitesiyle birlikte enerji, soğutma ve ağ altyapısına büyük yatırım gerektiriyor. Reuters, teknoloji şirketlerinin bu ölçeği karşılamak için borç piyasalarına ve büyük fon yöneticilerinin sermayesine daha fazla yöneldiğini aktardı. Yeni model, Meta’nın kampüsü doğrudan tamamen finanse edip sahiplenmesi yerine uzun vadeli kapasiteyi kira yoluyla güvence altına almasına imkân veriyor.
Reuters’a göre yatırımcıların veri merkezi harcamalarının geri dönüşü konusunda daha yakından inceleme yaptığı bir dönemde açıklanan anlaşma, yapay zekâ altyapısının yalnız teknik değil finansal bir mesele hâline geldiğini gösteriyor. BofA Global Research verilerine dayandırılan haberde, yapay zekâyla ilişkili tahvil ihracının temmuz başına kadar 270 milyar dolara ulaştığı belirtildi. Bu rakam sektör genelindeki eğilimi anlatıyor; El Paso girişiminin getirisi için bir tahmin oluşturmuyor.
Bu yapı harcamayı ortadan kaldırmıyor. Meta, yüzde 20 ortaklık payını finanse edecek, tesisin inşaat yönetimi ile idari ve mülk yönetimi hizmetlerini yürütecek ve belirli koşullara bağlı artık değer garantileri sağlayacak. Şirket açıklamasında bu garantilerin toplam eşiğinin zaman içinde azalan yaklaşık 13 milyar dolar olduğu belirtildi. Dolayısıyla ortaklık, yatırım yükünü farklı taraflar arasında dağıtırken Meta’nın uzun vadeli mali sorumluluklarını tamamen kaldırmıyor.
El Paso kampüsü ne sağlayacak?
Halihazırda yapım aşamasındaki kampüs, Meta’nın yapay zekâ modelleri ve temel ürünleri için işlem kapasitesi sunacak. Şirket, proje için daha önce 10 milyar doların üzerinde yatırım yaptığını, inşaatın en yoğun döneminde 4 binden fazla kişiye iş sağlanacağını ve tamamlandıktan sonra yaklaşık 300 operasyon pozisyonu oluşturulacağını bildirdi. Açıklamaya göre şu anda sahada 2 bin 300’den fazla çalışan bulunuyor.
Meta ayrıca yerel okullara mesleki eğitim ve STEM programları için 500 bin dolar hibe verdiğini, su arzı ve su kalitesine yönelik yerel projeleri desteklemeyi sürdüreceğini belirtti. Bu ifadeler şirketin kendi taahhütlerini yansıtıyor; projenin enerji ve su tüketiminin nihai etkileri henüz bağımsız sonuçlarla ölçülmüş değil.
Sıradaki aşamalar
Taraflar işlemin önümüzdeki günlerde tamamlanmasını bekliyor. Morgan Stanley ve J.P. Morgan Securities, Meta’nın finansal danışmanları olarak görev yaptı. Kampüs kapasitesinin 2028’de devreye girmeye başlaması hedeflense de inşaat takvimi, finansman kapanışı ve teknik koşullar ilerleyen dönemde izlenecek. Bu nedenle tarih kesin açılış günü olarak değil, şirketlerin mevcut hedefi olarak değerlendirilmelidir.
