Fransa Anayasa Konseyi, 15 yaşından küçüklerin sosyal medya hizmetlerine erişimini engellemeyi öngören yasanın temel hükümlerini iptal etti. Konsey, 14 Ağustos 2026 tarihli 2026-911 DC sayılı kararında gençleri çevrim içi risklerden korumayı amaçlayan düzenlemenin bazı maddelerini Anayasa'ya aykırı buldu. Böylece 15 yaş altı yasağı kabul edildiği biçimiyle uygulanamayacak; hükümet politikayı sürdürmek isterse farklı bir hukuki çerçeve hazırlamak zorunda kalacak.
Konsey yasağı neden iptal etti?
Karara göre tartışmalı hükümler ifade ve iletişim özgürlüğüne orantısız bir sınırlama getiriyordu. Konsey ayrıca özel hayata saygı hakkını korumak için gerekli hukuki güvencelerin yeterince sağlanmadığı sonucuna vardı. Resmî karar, yaş kanıtı istenmesine rağmen bu işlemin hangi koşullarda ve hangi sınırlar içinde yürütüleceğinin yeterince belirlenmediğini ortaya koydu. Reuters, Associated Press ve The Guardian da kararın ana gerekçelerini aynı çerçevede aktardı.
Konsey, çocukların internette korunmasının meşru bir hedef olmadığını söylemedi. İnceleme, parlamentonun seçtiği yöntemin bu hedefe ulaşmak için uygun, gerekli ve orantılı olup olmadığına odaklandı. Karar, kabul edilen erişim yasağı ile yaş doğrulama düzeninin bu anayasal testi geçemediğini belirtiyor. Dolayısıyla sonuç, çocuk güvenliği politikasının bütünüyle reddedilmesinden çok yasanın mevcut tasarımına ilişkin.
Yasa hangi yükümlülükleri getiriyordu?
Fransız parlamenterlerin temmuz ayında kabul ettiği düzenleme, 15 yaşından küçüklerin 1 Eylül'den itibaren yeni sosyal medya hesabı açmasını yasaklayacaktı. Platformların mevcut 15 yaş altı hesapları dört ay içinde kapatması ve Fransa'nın veri koruma otoritesince onaylanan bir yaş doğrulama yöntemi kullanması öngörülüyordu. Düzenleme temmuz ayında kabul edilmiş ve 1 Eylül başlangıç tarihi hedeflenmişti.
Yaş kontrolü yalnız hedeflenen çocukları değil, hesabını kullanan daha geniş bir kitleyi de doğrulama sürecine dahil edeceği için Konsey kanıtın nasıl toplanacağı ve denetleneceği üzerinde durdu. Karar, kabul edilen metnin bu sürecin koşullarını ve sınırlarını yeterince açıklamadığını belirledi. Böylece ifade özgürlüğüyle ilgili değerlendirme, özel hayat için eksik bulunan güvencelerle birlikte ele alındı.
Kararın kapsamı nasıl okunmalı?
Resmî kararın başlığı düzenleme için “kısmi aykırılık” sonucunu kaydediyor. Bu ifade, Konseyin incelediği yasanın tamamını tek hükümle ortadan kaldırmadığını gösteriyor. Haber değeri taşıyan ana sonuç ise 15 yaş altı sosyal medya erişimini engelleyen ve yaş doğrulamasına dayanan hükümlerin geçememesi. Diğer maddelerin durumu, karar metnindeki ayrı değerlendirmeler üzerinden okunmalı; iptal edilen yasağın yerine otomatik olarak yeni bir kural gelmiş değil.
Bundan sonra ne olacak?
Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Başbakan Sébastien Lecornu'dan yeni bir teklif hazırlamasını istedi. Reuters ve AP'nin aktardığına göre Macron, anayasal ve Avrupa hukukundaki gerekliliklerle uyumlu bir düzenleme istiyor. Ancak Konsey kararı kendi başına yeni bir yasa oluşturmuyor ve iptal edilen hükümler planlanan takvimde yürürlüğe giremiyor. Yeni bir metnin yasama sürecinden geçmesi ve ilgili hukuki denetimlere tabi olması gerekecek.
Karar neden önemli?
Dosya, geniş bir yaş sınırını çevrim içi hizmetler için zorunlu kimlik veya yaş doğrulamasıyla birleştirmenin hukuki güçlüğünü gösteriyor. Hükümet genç kullanıcılar için daha güçlü koruma arayabilir; ancak uygulama yöntemi anayasal özgürlükleri ve özel hayat güvencelerini de korumalı. Platformlar, aileler ve kullanıcılar açısından mevcut durum net: kabul edilen 15 yaş altı erişim yasağı durduruldu. Gelecekteki politikanın ayrıntıları, yeni metin yayımlanıp tartışılana kadar kesinleşmiş değil.
Anayasa Konseyi'nin yayımladığı karar, sonuç ve gerekçe için birincil kaynak niteliğinde. Reuters, AP ve The Guardian ise siyasi tepkiyi ve eylül ayında başlaması planlanan hükümlerin kapsamını bağımsız biçimde doğruluyor. Yeni düzenlemenin son biçimi veya yürürlük tarihi hakkında hükümet tasarıyı açıklamadan kesinlik ifade etmek doğru olmayacak.
