ABD drone ithalatına yeni vergi getiriyor
ABD Başkanı Donald Trump, ithal drone ve drone bileşenlerine yeni gümrük vergileri getiren bir bildiri imzaladı. Beyaz Saray'ın 13 Ağustos tarihli bilgi notuna göre ulusal güvenlik açısından daha hassas kabul edilen belirli drone, bağlantı istasyonu ve kritik bileşenlere yüzde 100 oranında ek vergi uygulanacak. Daha küçük ve belirli hassas kabiliyetleri taşımayan drone grupları ile diğer bazı bileşenlerde oran yüzde 25 olacak.
Beyaz Saray, yüzde 100'lük gruba azami kalkış ağırlığı 25 kilogramı aşan veya termal görüntüleme kabiliyeti bulunan drone örneklerini dahil etti. Reuters, oranları ve kararın gerekçesini bağımsız olarak doğruladı. Düzenleme bütün drone modellerini tek oran altında toplamıyor; ürünün teknik özellikleri, menşei ve olası istisnaları uygulanacak verginin belirlenmesinde etkili olacak.
Müttefik ülkeler için farklı oranlar
Kararda bazı ticaret ortakları için daha düşük oranlar bulunuyor. Avrupa Birliği, Japonya, Lihtenştayn, Güney Kore, İsviçre ve Tayvan'dan gelen uygun drone ve bileşenlere yüzde 15; Birleşik Krallık kaynaklı uygun ürünlere yüzde 10 vergi uygulanması planlanıyor. Bu indirimli oranlar otomatik değil. Beyaz Saray'a göre donanım, yazılım ve teknolojinin esas bölümünün ilgili ülkeler ile ABD kaynaklı olması koşulu aranacak.
Bu ayrıntı, yalnızca sevkiyatın yapıldığı ülkenin yeterli olmayacağını gösteriyor. Ürünün parçalarının ve temel teknolojisinin kökeni de değerlendirilecek. Reuters'ın haberinde ABD yönetiminin bazı yabancı üreticiler üzerinden oluşan bağımlılığı güvenlik ve tedarik zinciri riski olarak gördüğü aktarıldı. Karar belirli bir şirkete özel olarak yazılmadı; ithal insansız hava sistemleri ve bileşenlerini geniş ürün grupları halinde ele alıyor.
Vergiler ne zaman başlayacak?
Beyaz Saray, ana tarife hükümlerinin imzadan 21 gün sonra yürürlüğe gireceğini açıkladı. Ulusal güvenlik açısından daha az hassas sayılan bazı bileşenler için başlangıç süresi 180 gün olacak. Savunma makamlarının Federal İletişim Komisyonunun Covered List uygulamasından belirli sürede muaf tuttuğu ürün ve bileşenlerde de 180 günlük takvim öngörülüyor.
Farklı başlangıç tarihleri nedeniyle tüm ithalat kalemlerinin aynı gün etkilenmesi beklenmiyor. Uygulamada gümrük sınıflandırması, teknik özellik ve menşe belgeleri önem kazanacak. Bilgi notu, Ticaret Bakanına ABD'de yeni drone veya bileşen üretim yatırımı yapan şirketler için bir ülke içine taşıma programı kurma yetkisi de veriyor. Programın ayrıntılı başvuru şartları bilgi notunda açıklanmadı.
Kararın gerekçesi ve olası etkisi
ABD yönetimi, yabancı drone ve bileşenlerine bağımlılığın ulusal güvenlik, siber güvenlik ve üretim kapasitesi bakımından risk oluşturduğunu savunuyor. Beyaz Saray, yerli üretimin güvenlik ihtiyaçlarını karşılayacak ölçekte büyütülmesini hedeflediğini belirtti. Bunlar yönetimin resmî gerekçeleri; düzenlemenin fiyatlar veya tedarik üzerinde yaratacağı kesin sonuçlar henüz gerçekleşmiş piyasa verileriyle ölçülmedi.
Yeni vergiler ithalat maliyetini yükseltebilir, ancak her modelin perakende fiyatının aynı oranda artacağı kesin değil. Üreticiler tedarik zincirini değiştirebilir, maliyetin bir bölümünü üstlenebilir veya uygun menşe koşullarını karşılamaya çalışabilir. Tüketici ve ticari kullanıcılar açısından belirleyici ayrıntılar, ürünün hangi tarife sınıfına girdiği ve ithalatçının yeni maliyeti nasıl yansıttığı olacak.
Mevcut drone sahipleri açısından karar, elde bulunan bir cihazın kullanım kurallarını doğrudan değiştiren bir uçuş düzenlemesi değil. Açıklanan tedbir ithalat vergilerine odaklanıyor. Hava sahası kuralları, kayıt şartları ve operasyon izinleri ayrı federal düzenlemelere bağlı kalıyor. Bu nedenle tarife kararı ile uçuş izni veya ürün güvenliği onayının aynı şey olduğu varsayılmamalı.
Kararın doğrulanmış çerçevesi; yüzde 100 ve yüzde 25'lik ana oranlar, belirli müttefikler için yüzde 10-15 aralığı ve 21 ya da 180 günlük yürürlük takvimidir. Belirli marka veya modellerin kesin fiyatına ilişkin iddialar ise şirket açıklaması ve gümrük sınıflandırması olmadan doğrulanmış kabul edilemez.
