Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Dijital Türk Lirası Projesi ekosistemine katılım çağrısının değerlendirme sürecini tamamladı. 3 Ağustos 2026 tarihli resmî duyuruya göre, üç aşamalı süreçte yapılan 85 proje başvurusundan 23’ü üçüncü aşamaya geçti. Bu aşamada seçilen projeler için geliştirme faaliyetleri ile deney alanı testleri yürütülecek. Açıklama, dijital Türk lirasının kullanıma sunulduğu anlamına gelmiyor; duyurulan gelişme, araştırma ve geliştirme programındaki proje seçiminin ilerlemesiyle sınırlı.
Başvuru süreci nasıl ilerledi?
Katılım çağrısının ilk aşaması 4 Eylül ile 15 Ekim 2025 arasında gerçekleştirildi. TCMB’nin verdiği bilgilere göre 16 banka ile 25 ödeme ve elektronik para kuruluşu toplam 85 proje sundu. Başvuru sahibi kuruluşlarla çalışan finansal teknoloji şirketleri de sürece katıldı. İlk değerlendirme sonunda kriterleri sağlayan 51 proje ikinci aşamaya geçirildi. Böylece ilk başvuruların tamamı otomatik olarak sonraki adıma taşınmadı; çağrıda belirtilen koşullar üzerinden bir eleme yapıldı.
İkinci aşama başvuruları 13 Kasım ile 12 Aralık 2025 arasında alındı. Kuruluşların sunduğu belgeler ve yaptığı sunumlar değerlendirildikten sonra 12 bankaya ve 6 ödeme veya elektronik para kuruluşuna ait 23 projenin üçüncü aşamaya geçmesine karar verildi. Altı proje ise beklemeye alındı. TCMB, bu projelerin ilerleyen dönemlerde üçüncü aşamaya dâhil edilebileceğini belirtti ancak bunun kesinleşmiş bir karar olmadığını açık bıraktı.
Resmî sayıların gösterdiği süreç, başvurudan doğrudan test aşamasına geçilmediğini ortaya koyuyor. Önce temel kriterler üzerinden birinci değerlendirme yapıldı; ardından kalan projelerin belgeleri ve sunumları ayrıca incelendi. Üçüncü aşamada ise yeni bir değerlendirme sonucu değil, seçilen projeler için geliştirme çalışmaları ve kontrollü deney alanı testleri öne çıkacak.
Projeler hangi alanlara odaklanıyor?
Üçüncü aşamaya geçen projeler beş teknoloji başlığına dağılıyor. Resmî açıklamada 15 projenin jetonlaştırma, 17 projenin programlanabilir ödemeler, 7 projenin kullanıcı egemen kimlik, 15 projenin mevcut sistemlerle birlikte çalışabilirlik ve 1 projenin makineler arası ödemelerle ilişkili olduğu bildirildi. Toplamların 23’ü aşması bir çelişki değil; TCMB, tek bir projenin birden fazla kategoriyle bağlantılı olabileceğini özellikle not etti.
Programlanabilir ödemeler, önceden tanımlanan koşullara bağlı işlem senaryolarının araştırılmasını; birlikte çalışabilirlik ise yeni bir yapının mevcut ödeme sistemleriyle nasıl uyum sağlayabileceğinin test edilmesini kapsayan geniş başlıklardır. Duyuru, seçilen projelerin teknik ayrıntılarını veya ticari ürün takvimlerini paylaşmadı. Bu nedenle hangi çözümün ne zaman son kullanıcıya ulaşacağı konusunda kesin bir tarih ya da sonuç çıkarmak mümkün değil.
Katılım çağrısının amacı neydi?
TCMB’nin Eylül 2025’te yayımladığı özgün çağrı, bankalar ile ödeme ve elektronik para kuruluşlarının teknoloji çözüm sağlayıcılarıyla birlikte yenilikçi kullanım senaryoları önermesine imkân tanıdı. Amaç, Dijital Türk Lirası Projesi’nin devam eden ikinci fazını farklı kurumların projeleriyle zenginleştirmek ve deney alanında ortak çalışma yürütmekti. Güncel sonuç duyurusu da bu çağrının değerlendirme bölümünü tamamlıyor.
Dijital Türk Lirası Projesi bir araştırma ve geliştirme çalışması olarak ilerliyor. Üçüncü aşamaya geçiş, seçilen ekiplerin fikirlerini geliştirme ve test ortamında sınama fırsatı elde ettiği anlamına geliyor. Ancak bu seçim, projelerin tamamının kalıcı bir hizmete dönüşeceği, mevzuat onayı aldığı veya dijital Türk lirasının genel kullanıma hazır olduğu anlamına gelmiyor. Bu ayrım, resmî duyurunun kapsamını aşan yorumlardan kaçınmak açısından önemli.
TCMB, finansal teknolojiler ve dijital Türk lirası alanında kamu ile özel sektör iş birliğini sürdürmeyi hedeflediğini bildirdi. Bundan sonraki somut adımlar, üçüncü aşamadaki geliştirme ve deney alanı testlerinden gelecek resmî açıklamalarla netleşecek. Şimdilik doğrulanan sonuç; 85 başvurunun ardından 23 projenin test ve geliştirme aşamasına ilerlediği, 6 projenin ise daha sonra değerlendirilmek üzere beklemede tutulduğu.
