TikTok, ana şirketi ByteDance ve bağlantılı kuruluşlar, ABD Adalet Bakanlığının çocukların çevrim içi gizliliğine ilişkin davasını 400 milyon dolarlık uzlaşmayla sonuçlandırmayı kabul etti. Bakanlık anlaşmayı 21 Ağustos 2026’da duyurdu. Dosya, Çocukların Çevrim İçi Gizliliğini Koruma Yasası ve bu yasayı uygulayan kurallara uyum iddiaları üzerine kuruluydu.
Ödeme iki aşamada yapılacak
ABD Adalet Bakanlığının açıklamasına göre TikTok 300 milyon doları hemen ödeyecek. Kalan 100 milyon dolar ise TikTok’un öncülü Musical.ly hakkında 2019’da verilen önceki rıza kararını kaldıran mahkeme emrinin yürürlüğe girmesiyle ödenecek. Bakanlık, toplam tutarın COPPA kapsamında elde edilen en büyük tahsilatlardan biri olduğunu belirtti.
Uzlaşma, 2024’te açılan federal davayı sona erdiriyor. Hükümetin iddiaları, 13 yaşından küçük kullanıcıların kişisel bilgilerinin ebeveyn izni alınmadan toplandığı ve bazı ebeveynlerin çocuklarına ait hesapların silinmesi yönündeki taleplerinin yerine getirilmediği yönündeydi. Bunlar dava kapsamında ileri sürülen iddialardı; uzlaşma metni şirketlerin bütün iddiaları kabul ettiği anlamına gelecek şekilde aktarılmamalı.
COPPA neden dosyanın merkezindeydi?
COPPA, çocuklara yönelik çevrim içi hizmetlerin 13 yaşından küçük kullanıcılardan kişisel bilgi toplamadan önce doğrulanabilir ebeveyn izni almasını gerektiriyor. Yasa ayrıca veri uygulamalarına ilişkin bildirim, güvenlik ve silme yükümlülükleri getiriyor. Adalet Bakanlığı, TikTok ile ByteDance’ın bu çerçevedeki yükümlülüklerine uymadığı iddiasıyla dava açmıştı.
Reuters, dosyanın TikTok’un öncülü Musical.ly hakkında 2019’da Federal Ticaret Komisyonuyla varılan eski anlaşmayla da bağlantılı olduğunu bildirdi. Musical.ly o dönemde 5,7 milyon dolar ceza ödemişti. Yeni uzlaşmadaki ikinci 100 milyon dolarlık bölüm, söz konusu eski kararın kaldırılmasına ilişkin mahkeme işlemiyle bağlantılı.
Bakanlık şirketin son değişikliklerini de kaydetti
Adalet Bakanlığı, 2024’teki şikâyetten bu yana TikTok’un sahiplik yapısı, yönetimi, uyum işlevleri ve gizlilik uygulamalarında önemli değişiklikler yaptığını açıkladı. Bakanlığa göre şirket genç kullanıcılar için korumaları güçlendiren, yaş kontrollerini geliştiren ve ebeveyn gözetimini artıran önlemler uyguladı.
Reuters’ın aktardığı mahkeme dosyasında, kullanıcıların platforma girmek için doğum tarihi bildirmesinin istendiği ve 13 yaşından küçük olup yaşını farklı gösteren hesapları belirlemeye yönelik yaş denetleme sistemlerinin kullanıldığı belirtiliyor. Aynı dosyada, bu alanda eğitimli yüzlerce çalışanın görev yaptığı ve çok sayıda reşit olmayan kullanıcı hesabının silindiği bilgisi yer aldı.
Uzlaşmanın sınırları
400 milyon dolarlık tutar, çocukların çevrim içi gizliliği konusunda önemli bir yaptırım niteliği taşıyor. Bununla birlikte anlaşma, sosyal medya platformlarına yönelik bütün çocuk güvenliği ve gizlilik tartışmalarını sona erdirmiyor. COPPA kapsamındaki yasal yükümlülükler yürürlükte kalırken başka şirketler ve farklı düzenleyici dosyalar için ayrı süreçler devam ediyor.
TikTok, Reuters’ın haber yayımlandığı sıradaki yorum talebine hemen yanıt vermedi. Bu nedenle şirketin resmî görüşü olmadan uzlaşmanın nedenleri veya gelecekteki uygulamaları hakkında kesin çıkarımlar yapmak mümkün değil. Doğrulanmış temel noktalar; 400 milyon dolarlık toplam tutar, ödemenin iki aşaması ve davanın COPPA uyum iddialarına dayanmasıyla sınırlı.
Ödeme yapısı neden iki parçalı?
Adalet Bakanlığının açıkladığı yapı, yeni uzlaşmayı 2019 tarihli Musical.ly kararından tamamen bağımsız ele almıyor. İlk 300 milyon dolar doğrudan yeni anlaşma kapsamında ödenirken, son 100 milyon dolar önceki rıza kararını kaldıracak mahkeme emrine bağlanıyor. Bu koşul, toplam tutarın açıklandığı gün bütün hukuki adımların aynı anda tamamlandığı anlamına gelmediğini gösteriyor.
Bakanlık, uzlaşmanın uzun sürebilecek yargılama belirsizliğini ortadan kaldırırken ailelere yönelik korumaların güçlendirilmesini sürdürdüğünü savunuyor. Ancak gelecekteki uyumun değerlendirilmesi, şirketin açıkladığı yaş denetimi ve ebeveyn kontrolü önlemlerinin uygulamada nasıl çalıştığına bağlı olacak.
Uzlaşmanın mahkeme kayıtlarına girmesi ve bağlantılı eski kararın durumu, sonraki resmî belgeler üzerinden ayrıca izlenebilecek.
