OPEC+ içindeki yedi üretici ülke, Eylül 2026 için petrol üretim kotasında günlük toplam 188 bin varillik artışa karşılık gelen yeni bir ayarlama üzerinde uzlaştı. Karar, Suudi Arabistan, Rusya, Irak, Kuveyt, Kazakistan, Cezayir ve Umman’ın 2 Ağustos’ta yaptığı çevrim içi toplantının ardından açıklandı. OPEC’in resmî metni, düzenlemenin Nisan 2023’te ilan edilen ek gönüllü üretim kesintilerinden gerçekleştirileceğini ve Eylül ayında uygulanacağını belirtiyor.
Eylül kotası nasıl değişecek?
OPEC açıklamasına göre yedi ülkenin toplam üretim ayarlaması günlük 188 bin varil olacak. Reuters ve The Wall Street Journal, bu adımı üretim kotasının artırılması ve gönüllü kesintiler kapsamında piyasadan çekilen varillerin kademeli olarak geri verilmesi şeklinde aktardı. Bu nedenle karar, mevcut günlük üretimin aynı anda ve otomatik biçimde 188 bin varil artacağı anlamına gelmiyor; değişen unsur ülkelerin Eylül ayı için izin verilen üretim hedefleri.
Kota, ülkelerin belirli bir dönem için hedefleyebileceği üretim tavanını ifade ediyor. Fiilî üretim ve ihracat ise bakım çalışmaları, altyapı, lojistik koşullar, telafi yükümlülükleri ve bölgesel gelişmeler nedeniyle bu hedeften farklı kalabiliyor. Bu yüzden kararın piyasaya yansıması, yalnız açıklanan rakamla değil gerçek üretim verileriyle izlenecek.
Reuters, Eylül düzenlemesinin 2023’te kararlaştırılan günlük 1,65 milyon varillik gönüllü kesinti katmanının aşamalı biçimde geri alınmasını tamamladığını bildirdi. Gazete ayrıca artışın art arda altıncı aylık kota yükselişi olduğunu yazdı. OPEC’in kendi açıklaması ise bu tarihsel toplamı vermek yerine yeni ayarlamanın büyüklüğünü, katılımcı ülkeleri ve uygulama ayını kayda geçiriyor.
Yedi ülkenin ortak taahhüdü
Toplantıya katılan ülkeler, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü ile müttefik üreticiler arasındaki İşbirliği Bildirgesi’ne tam uyum taahhütlerini yineledi. Resmî açıklamada, Ocak 2024’ten bu yana hedeflerin üzerinde üretilen miktarların tamamen telafi edilmesi niyetinin sürdüğü belirtildi. Uyum ve telafi süreci, Ortak Bakanlar İzleme Komitesi tarafından takip edilecek.
OPEC, Eylül ayındaki ayarlamanın katılımcı ülkelere fazla üretimlerini daha hızlı telafi etme imkânı sağlayacağını da ifade etti. Ancak açıklama, her ülkenin fiilî ihracatının ne kadar değişeceğine ilişkin bir tahmin sunmuyor. Reuters’a göre Körfez, Rusya ve Kazakistan kaynaklı ihracat kesintileri, yıl içindeki bazı kota artışlarının fiziksel arz üzerindeki etkisini sınırladı. Bu ayrım, açıklanan kota ile piyasaya ulaşan gerçek petrol miktarının aynı olmayabileceğini gösteriyor.
Dördüncü çeyrek için karar açıklanmadı
Resmî metin, Ekim, Kasım veya Aralık ayları için yeni bir üretim değişikliği duyurmuyor. Reuters, toplantı öncesindeki kaynakların dördüncü çeyrekte artışlara ara verilmesini olası gördüğünü aktardı; fakat bu beklenti 2 Ağustos tarihli OPEC kararında yer almadı. Bu nedenle Eylül sonrasındaki politika henüz kesinleşmiş bir karar olarak değerlendirilemiyor.
Reuters’ın haberine göre 2022’ye dayanan ve çoğu OPEC+ üyesini kapsayan yaklaşık günlük 2 milyon varillik ayrı bir kesinti katmanı 2026 sonuna kadar yürürlükte kalıyor. Grup aynı zamanda 2027 kotalarında kullanılacak üretim kapasitesi ölçümlerini gözden geçiriyor. Bu çalışmaların sonucu, üyelerin daha sonraki bireysel hedefleri üzerinde etkili olabilir; ancak mevcut açıklamanın odağı yalnızca Eylül ayarlaması.
Sıradaki toplantı 6 Eylül’de
Yedi ülke, piyasa koşullarını aylık toplantılarla izlemeyi sürdüreceğini bildirdi. Bir sonraki toplantının 6 Eylül 2026’da yapılması planlanıyor. OPEC’in duyurduğu takvime göre bu toplantı, Eylül sonrasındaki koşulların ve olası üretim adımlarının yeniden değerlendirilmesi için bir sonraki resmî aşama olacak.
Kararın temel unsurları üç bağımsız yayında aynı yönde aktarılıyor: Eylül için günlük 188 bin varillik kota ayarlaması, yedi katılımcı ülke ve gönüllü kesintilerin kademeli geri alınması. Buna karşılık petrol fiyatlarının nasıl değişeceği veya dördüncü çeyrekte kesin olarak hangi adımın atılacağı resmî açıklamada belirtilmiyor.
