Japonya ve ABD, Çin'in nadir toprak elementleri (NTE) alanındaki küresel hâkimiyetini kırmak amacıyla Pasifik Okyanusu'nda geniş kapsamlı bir derin deniz madenciliği projesi başlatıyor. Çalışmalar, Tokyo'ya yaklaşık 1.600 kilometre uzaklıktaki Minamitorishima Adası çevresinde yoğunlaşıyor.
16 milyon tonluk stratejik rezerv
Söz konusu rezerv, deniz yüzeyinin 6 kilometre altında tespit edildi. Araştırmalar, bu bölgede 16 milyon tondan fazla nadir toprak minerali bulunduğunu ortaya koyuyor. 2018 verilerine göre rezervin; itriyumda 780 yıl, europiyumda 620 yıl, terbiyumda 420 yıl ve disprosyumda 730 yıllık küresel talebi tek başına karşılayabileceği hesaplanıyor.
Minamitorishima, Japonya'nın doğudaki en uç noktası ve sivil yerleşime kapalı tutuluyor. Adanın çevresindeki münhasır ekonomik bölge, ülkenin toplam kara yüzölçümünden daha geniş bir alanı kapsıyor.
Çin pazarın yüzde 90'ını elinde tutuyor
Elektrikli araçlarda kullanılan yüksek performanslı mıknatısların üretiminde kritik rol oynayan ağır nadir toprak elementlerinde küresel pazarın yüzde 90'ını elinde tutan Çin, bu üstünlüğünü siyasi bir koz olarak kullanıyor. Geçtiğimiz dönemlerde Pekin'in Japonya'ya yönelik disprosyum ve terbiyum ihracatını askıya alması, Japon sanayisinin hammadde bağımlılığını yeniden gündeme getirmişti.
Çin'in adanın münhasır ekonomik bölge sınırlarında arama faaliyetleri yürütmesi iki ülke arasında bölgesel gerilimi artırırken, Japonya çözümü ABD ile iş birliği yapmakta buldu.
6 bin metre derinlikte zorlu test
Japonya projeye derin deniz araştırmalarındaki deneyimiyle katılırken, ABD ise Deep Reach Technology gibi şirketler aracılığıyla petrol ve doğal gaz sektöründeki sondaj tecrübesini aktaracak. Deniz seviyesindeki basıncın 600 katına ulaştığı 6 bin metre derinlikte çalışmak ise projenin önündeki en büyük teknik engel olarak görülüyor.
Açıklanan takvime göre, Şubat 2027'de çıkarılan malzemenin rafine edilmesini ve eritilmesini kapsayan bir aylık tam ölçekli madencilik testi yapılacak. Testlerin ardından Japonya'nın 2028 yılına kadar ticari üretim planını netleştirmesi bekleniyor. Ticari üretimin 10 yıldan uzun sürmesi öngörülürken, Japonya 2040'a kadar kamu ve özel sektör kanalıyla 5,7 milyar dolarlık finansman ayırmayı planlıyor.
