Amerika Birleşik Devletleri, 1-2 Eylül 2026 tarihlerinde Kuzey Carolina'nın Chapel Hill kentinde düzenlenen G20 İnovasyon Bakanları toplantısında yapay zekâ için daha hafif bir düzenleme yaklaşımını savunmaya hazırlanıyor. Reuters'ın 1 Eylül tarihli haberine göre Beyaz Saray teknoloji danışmanı Michael Kratsios, üye ülkelerden “Carolina İlkeleri” olarak adlandırılan politika çerçevesini desteklemelerini isteyecek.
Önerinin temel mesajı, devletlerin her yeni yapay zekâ gelişmesi için ayrı bir düzenleyici kurum veya yeni kurallar oluşturmaması. Reuters'ın gördüğü hazırlıklı konuşma metnine göre ilkeler, yeni düzenlemelerin yalnız gerçekten yeni ve mevcut mevzuatla karşılanamayan durumlar için kullanılmasını, temel araştırmaya yatırım yapılmasını ve teknolojinin ticari kullanım alanlarının güçlendirilmesini öneriyor. Bunlar toplantı başlamadan duyurulan ABD hedefleri; G20 tarafından kabul edilmiş bağlayıcı bir sonuç değil.
ABD Ticaret Bakanlığının 14 Ağustos tarihli resmî duyurusu, toplantının Beyaz Saray Bilim ve Teknoloji Politikası Ofisi ile birlikte düzenlendiğini doğruluyor. Etkinlikte Ticaret Bakanı Howard Lutnick, Michael Kratsios ve G20 ülkelerinin ticaret ve teknoloji bakanları yer alıyor. Resmî programa göre toplantı 1 ve 2 Eylül'de Carolina Inn'de gerçekleştiriliyor ve hükümet konuşmaları, panel oturumları ile basın etkinlikleri içeriyor.
Reuters, ABD'nin ülkeleri yapay zekâ geliştirmeyi denetleyecek yeni düzenleyici kuruluşlar oluşturmamaya da çağıracağını bildirdi. Bu yaklaşım, hızlı ürün geliştiren Amerikan yapay zekâ şirketlerinin üzerindeki yeni uyum yüklerini sınırlayabilir. Ancak düzenleme tartışması yalnız ekonomik rekabetten ibaret değil. Güvenlik testleri, veri gizliliği, kötüye kullanım, modellerin denetlenmesi ve kamu güveni, hükümetlerin farklı yanıtlar verdiği başlıca konular arasında.
Toplantıya teknoloji sektöründen üst düzey isimlerin katılması bekleniyor. Reuters'a göre OpenAI CEO'su Sam Altman ve Nvidia CEO'su Jensen Huang bakanlarla ayrı oturumlarda buluşacak. Elon Musk, Meta CEO'su Mark Zuckerberg ve Google DeepMind kurucu ortağı Demis Hassabis'in de video bağlantısıyla konuşması planlanıyor. Bu katılım listesi, toplantının devlet politikası kadar şirketlerin gelecek stratejileri için de önem taşıdığını gösteriyor.
Önerinin “hafif düzenleme” olarak tanımlanması, yapay zekâ sistemlerinin tamamen kuralsız bırakılacağı anlamına gelmiyor. Hazırlanan yaklaşım, mevcut hukuk ve kurumların kullanılmasını, yalnız yeni risklerde ek kurallar değerlendirilmesini savunuyor. Hangi riskin gerçekten yeni sayılacağı, denetimin kim tarafından yapılacağı ve şirketlerin güvenlik kanıtlarını nasıl sunacağı ise nihai metinde açıklığa kavuşması gereken temel sorular.
Carolina İlkeleri etrafındaki tartışma, ABD ile Çin arasındaki yapay zekâ rekabetinin hızlandığı bir dönemde yürütülüyor. Reuters, Çin merkezli açık ağırlıklı modellerin Amerikan şirketlerinin kapalı sistemleriyle arasındaki performans farkını azalttığını aktarıyor. ABD yönetimi, diğer ülkelerin Amerikan teknoloji ekosistemiyle uyumunu korumayı stratejik bir hedef olarak görüyor. Buna karşılık Kanada delegasyonunun inovasyonun kamu güveni ve güvenlikle dengelenmesini savunacağı bildirildi.
Hürriyet Daily News'in 1 Eylül tarihli haberi de Washington'ın toplantıda hafif düzenleme taahhüdü arayacağını ve yeni yapay zekâ denetim kurumlarından kaçınılmasını önereceğini aktardı. Haberde bazı sektör temsilcilerinin daha güçlü test ve gözetim mekanizmaları istediği de vurgulandı. Bu nedenle toplantının ana gerilimi, inovasyonu hızlandırma hedefi ile yüksek etkili sistemler için güvenlik ve hesap verebilirlik ihtiyacı arasında oluşuyor.
Toplantıda hazırlanacak ortak ifadeler tavsiye niteliğinde kalsa bile şirketlerin uyum planlarını ve ulusal düzenleme tartışmalarını etkileyebilir. Ülkeler aynı ilkeleri kabul etseler dahi veri koruma, model testi ve piyasa denetimi alanlarında farklı uygulamalar sürdürebilir. Bu nedenle sonuç bildirgesindeki kesin fiiller, istisnalar ve uygulama takvimi ayrıca incelenmeli.
G20 toplantısından çıkacak açıklamanın hukuki etkisi, ülkelerin hangi metne imza atacağına ve ilkelerin daha sonra ulusal politikalara nasıl taşınacağına bağlı olacak. Şu aşamada Carolina İlkeleri bir ABD önerisi olarak değerlendirilmelidir. Mefico News, nihai toplantı bildirgesini, katılımcı ülkelerin tutumlarını ve kabul edilen ifadeleri yayımlandığında ayrı olarak doğrulayacak.
